Kategoria: akceptacja

Autor Christina Chwyl | Źródło
Polska wersja Paweł Dyberny

Niestety, często mamy do czynienia z szeroką przepaścią pomiędzy tym, co wydarza się w laboratorium badawczym, a tym, co zachodzi na froncie klinicznej. Z jednej strony badacze muszą zwracać uwagę na bezpośrednie doświadczenia klinicystów związane z klientami. Z drugiej, klinicyści zyskują na wiedzy o klinicznie istotnych badaniach. Mamy nadzieję, ten przegląd ostatnich badań pomoże poprawić ci swoją pracę z wysoce podatnymi na wstyd i samokrytycznymi klientami.

Wskaźnik masy ciała (body mass index, BMI). stosunek masy ciała do wzrostu, w którym dzielimy wagę osoby wyrażoną w kilogramach przez wysokość ciała w metrach podniesioną do kwadratu.Elastyczność obrazu ciała (body image flexibility). Zdolność do akceptowania negatywnych myśli lub uczuć związanych z własnym ciałem. Przyjmowanie ich z otwartością, pozostając zaangażowanym w ważne cele lub wartości.

Współczucie wobec siebie (self-compassion). Kristin Neff definiuje współczucie wobec siebie jako tendencję do reagowania na osobiste zmagania i rozczarowania z życzliwością zamiast krytyki, uważnością zamiast bycia porwanym przez myśli i uczucia oraz z człowieczeństwem zamiast uczuciami odizolowania.

Jedzenie intuicyjne (intuitive eating). Spożywanie posiłków zgodnie z pojawiającymi się przesłankami psychologicznymi – jedzenie, gdy jest się głodnym, a zaprzestawanie, gdy pojawia się uczucie sytości.

 

Ogólnie osoby z wyższą wagą w stosunku do wzrostu są bardziej skłonne cierpieć z powodu obrazu własnego ciała i odżywiania. Oznacza to, że występują u nich częściej obawy związane z wagą, z sylwetką lub dotyczące ograniczeń żywieniowych. Sama elastyczność obrazu ciała jest u nich obniżona. W tym badaniu dr Allison Kelly i in. sprawdziły, czy praktykowanie współczucia wobec siebie może sprzyjać występowaniu zdrowych myśli i zachowań u młodych kobiet z wyższym wskaźnikiem masy ciała. Jak zakładano, wyższe BMI wiązało się z większym cierpieniem powiązanym z postrzeganiem odżywiania się oraz obrazu ciała, a także z obniżoną elastycznością obrazu własnego ciała. Jednakże, ten związek okazał się występować jedynie u osób z niskim lub umiarkowanym poziomem współczucia wobec siebie. W przypadku osób z wysokim poziomem współczucia wobec siebie, wskaźnik BMI nie miał wpływu na zachowania związane z odżywianiem się, na obraz ciała, czy elastyczność obrazu ciała.

Dr Kelly i in. sprawdziły następnie, jak wahania poziomu współczucia wobec siebie wpływają na obraz ciała i zachowania związane z odżywianiem. Każdego dnia przez tydzień studentki college’u informowały, w jakim stopniu traktowały siebie ze współczuciem, ograniczały swoje jedzenie, jadły w sposób intuicyjny, doceniały swoje ciało i czuły się zadowolone lub niezadowolone z jego powodu. Badaczki odkryły, że ogólny poziom współczucia wobec siebie nie tylko wspierał zdrowsze postrzeganie odżywiania, czy własnego ciała, ale codzienne zmiany we współczuciu wobec siebie samej przekładały się na codzienne wahania w zachowaniach związanych z odżywianiem się oraz na obraz własnego ciała.

 

Pomaganie młodym klientkom w pielęgnowaniu współczucia wobec siebie może być pomocne w zmniejszaniu problemów związanych z odżywianiem się i wspierać pozytywny, elastyczny obraz ciała. Mimo że pierwsze badanie koncentrowało się na pomocnej roli współczucia wobec siebie u osób z wyższym wskaźnikiem BMI, wyniki drugiego badania sugerują, że współczucie skierowane ku sobie może być także pomocne w zapobieganiu zaburzonemu odżywianiu się u młodych kobiet z niskimi wskaźnikami BMI. Badania, na które się tutaj powołuję, dotyczą młodych, głównie białych kobiet. Nie jest jasne, czy współczucie skierowane ku sobie jest pomocne dla osób starszych, mężczyzn, osób nieidentyfikujących się z jedną z dwóch głównych płci czy osób z innych grup etnicznych.

Badania, na które się powołuję, można przeczytać tutaj i tutaj.

Autor Jenna LeJeune | Źródło
Polska wersja Paweł Dyberny

Jednym z kluczowych procesów w terapii akceptacji i zaangażowania (ACT) jest “ja-jako-kontekst” lub elastyczne zmienianie perspektywy, jak wolimy go nazywać. Podczas pracy z osobami cierpiącymi z powodu przewlekłego wstydu i samokrytycyzmu, elastyczne zmienianie perspektywy jest kluczowe przy pomaganiu w rozwijaniu bardziej współczującej perspektywy wobec siebie i innych. Ideą przyświecającą tej pracy jest pomaganie ludziom w widzeniu siebie jako świadomej osoby, z którą mogą mieć taką samą relację, jaką mogą mieć w kontaktach z innymi. Gdy zaczną dostrzegać siebie jako kogoś, z kim mają jakiś rodzaj stosunków, będą mogli też skontaktować się z własnymi wartościami na temat posiadanych relacji i odnieść je do samego siebie.

Myśl o relacji z samym sobą jest często czymś nowym dla klientów. Na pytanie: „Jaki rodzaj relacji chcesz mieć z samym sobą lub samą sobą?” klienci często reagują zmieszaniem lub jest to dla nich momentem olśnienia. Mogą to być sygnały, że wstępujecie na nowe terytorium, gdzie może zajść nowe uczenie się.

Teoria ram relacyjnych (RFT), czyli teoria języka i poznania, która stanowi podłoże dla ACT, daje bardzo pomocne wskazówki, jak wykorzystywać ramowanie deiktyczne tak, by ułatwiać zmianę perspektywy w pracy z klientami. RFT uczy o tym, że istnieją rożne rodzaje sposobów na zmianę perspektywy i zależnie od tego, z którego skorzystamy, będzie to służyć jako kontekstualna wskazówka odnosząca się naszej zdolności do zmiany i komunikowania perspektywy.

Do tych ram zmiany perspektywy zaliczamy:

• Osobę – ja/ty oraz my/oni, one
• Miejsce – tu/tam
• Czas – teraz/wtedy

W dzisiejszym wpisie chciałabym pomówić o tym, jak korzystać z ramowania czasowego (tj. teraz/wtedy) jako sposobu ułatwiania elastycznej zmiany perspektywy.

Ramy czasowe mogą pomóc osobie w przeniesieniu się w inny czas, by skontaktować się ze skonceptualizowaną przeszłością lub przyszłością. Gdy dana osoba postrzega siebie jako kogoś, kto istnieje/istniał w innym kontekście, ma możliwość praktyki nawiązywania więzi z tym „ja” w bardziej elastyczny i potencjalnie bardziej współczujący sposób. Na przykład, postrzeganie siebie jako młodszego, bardziej podatnego na zranienie dziecka lub mądrzejszą, bardziej doświadczoną starszą osobę może umożliwić danemu klientowi, który zazwyczaj reaguje w zdecydowanie krytycznie lub zawstydzająco, potraktowanie pozostałych wersji „ja” w inny sposób. Pojawia się tutaj sposobność, aby poćwiczyć traktowanie podatnego na zranienie dziecka z czułością lub przyjąć mądrość i łagodność od bardziej doświadczonego „ja,” które może istnieć w skonceptualizowanej przyszłości.

 

Poniżej znajduje się przykład rozmowy, podczas której terapeuta wykorzystuje ramy czasowe, by pomóc klientce praktykować bardziej elastyczne i współczujące zmienianie perspektywy:

Powyżej znajduje się zredagowany fragment When Life Hits Hard, mojej nowej książki samopomocowej na temat terapii akceptacji i zaangażowania (ACT) dotyczącej żalu i straty. Współczucie dla samego siebie – uznanie, że odczuwasz ból i zrobienie czegoś miłego i troskliwego, aby złagodzić swoje cierpienie – jest główną częścią modelu ACT i potężną interwencją w przypadku każdej formy poczucia straty. Niestety, wiele osób początkowo odrzuca, a nawet kwestionuje współczucie dla samego siebie. Mogą uważać, że jest to słodkie, górnolotne, fantazyjne, new age’owe, hipisowskie lub wzruszające. Niektórzy postrzegają je jako psychobełkot lub praktykę religijną. Inni uważają to za groźne lub wywołujące niepokój. Mężczyźni mogą postrzegać je jako „zniewieściałe” lub „niemęskie”. A – pomijając płeć – wielu ludzi postrzega to jako „słabość”, „miękkość”, „użalanie się nad sobą”, „pobłażanie sobie”, „niezajmowanie się swoimi problemami” lub upiera się, że „nie zasługuję na to”.

Cóż, jak mówi przysłowie, przezorny zawsze ubezpieczony. Przyjrzyjmy się zatem niektórym z najczęstszych zastrzeżeń, jakie nasi klienci mogą mieć wobec współczucia dla samego siebie i jak możemy na nie odpowiedzieć. Oczywiście, traktuj wszystkie te sugestie z przymrużeniem oka i modyfikuj je lub przystosowuj do swojego sposobu pracy i mówienia. I pamiętaj, że zanim użyjemy którejkolwiek z tych odpowiedzi, zawsze najpierw musimy znormalizować i potwierdzić negatywną reakcję klienta. Możemy również chcieć zbadać, w jaki sposób reakcja ta jest zasadna, jeśli spojrzymy na wcześniejszą historię życia klienta, jego pochodzenie rodzinne, dzieciństwo, wychowanie, kulturę, zawód (i być może również wcześniejsze negatywne doświadczenia z terapią lub samopomocą).

Odpowiedź: Możemy przyznać, że tak, istnieją religijne praktyki współczucia dla samego siebie i tak, przez lata jego zalety były często podkreślane przez hippisów i New Agersów. Czasy jednak się zmieniają, a współczucie dla samego siebie jest teraz mocno zakorzenione w świecie zachodniej nauki. Wielu poważanych naukowców zbadało korzyści płynące z samowspółczucia (bez żadnych elementów religijnych) i odkryło, że jest ono pomocne w leczeniu szerokiego zakresu problemów – od lęku i depresji po żałobę i traumę.

 

Odpowiedź: Moglibyśmy najpierw zbadać jakiś warunek tego pytania: „Gdyby ktoś, kogo kochasz, odczuwał wielki ból, naprawdę cierpiał, w sposób podobny do ciebie – co byś powiedział lub zrobił?”. Kiedy już uzyskamy odpowiedź, możemy następnie zapytać: „A czy byłoby to „słabe” (lub „niemęskie”), gdyby pan to zrobił?”. Klient prawie na pewno odpowie „nie”. Możemy więc zastanowić się: skoro nie ma nic słabego (lub niemęskiego) w byciu życzliwym dla ukochanej osoby w wielkim bólu, czyż nie jest tak samo, gdy jesteśmy życzliwi dla samych siebie?

 

Odpowiedź: Możemy podzielić się faktem, że „Badania mówią, iż współczucie dla samego siebie faktycznie pomaga nam radzić sobie z naszymi problemami. Pomaga nam się przeorganizować i naładować baterie, dzięki czemu mamy motywację i energię do podjęcia skutecznych działań.”

 

Odpowiedź: Ten zarzut pojawia się, gdy ludzie mylą współczucie dla siebie z użalaniem się nad sobą. Możemy wyjaśnić: „Użalanie się nad sobą jest zupełnym przeciwieństwem tego, o czym tu mówimy. To nadmierne zaabsorbowanie własnymi kłopotami, pogrążanie się w nich bez robienia czegokolwiek praktycznego, by sobie pomóc lub rozwiązać problemy. To zupełnie co innego niż strategie, które sugeruję, gdzie szybko uznajesz swój ból – bez użalania się nad sobą, bez pogrążania się w nim – a następnie robisz coś praktycznego, aby go złagodzić.”

 

Odpowiedź: Możemy zapytać klienta: „Czy leciałeś kiedyś samolotem? Pamiętasz ostrzeżenie: zawsze najpierw zakładaj własną maskę tlenową, zanim zaczniesz udzielać pomocy innym? To dlatego, że jeśli nie założysz swojej maski w ciągu około trzydziestu sekund, zemdlejesz i nie będziesz mógł nikomu pomóc. Pomyślcie więc o tym, jak o założeniu swojej maski tlenowej, dzięki czemu będziecie mogli radzić sobie znacznie lepiej, a także troszczyć się o innych.”

 

Odpowiedź: Właściwie możemy to wyjaśnić. Współczucie dla samego siebie pomaga ci iść dalej zamiast się poddawać i daje ci siłę, abyś faktycznie poradził sobie ze swoimi problemami. Możemy powiedzieć coś w stylu: „Do rozwiązywania problemów i planowania działań przejdziemy później; najważniejsze jest, abyśmy mieli energię i siłę do zrobienia tego, co musi być zrobione”.

 

Odpowiedź: Niektórzy ludzie opierają się współczuciu dla samego siebie, ponieważ myślą, że jest ono samolubne lub samowystarczalne. Warto więc ponownie poprosić ich o przyjęcie innej perspektywy. Możemy zapytać: „Gdyby twój najlepszy przyjaciel zmagał się z naprawdę trudnym okresem, czy nie wsparłbyś go i nie pomógłbyś mu przez to przejść? A jeśli przyjąłby twoją pomoc i życzliwość, czy osądziłbyś go jako samolubnego lub egoistycznego?”. Klienci niezmiennie odpowiadają „nie”, więc możemy wtedy delikatnie i uprzejmie podkreślić ten podwójny standard i przejść do sugestii: „Jeśli twój przyjaciel zasługuje na życzliwość i troskę w czasie, gdy tego potrzebuje, to ty z pewnością też”.

 

Odpowiedź: Ten rodzaj reakcji jest bardzo częsty u klientów z głęboko zakorzenioną nienawiścią do samego siebie (która często jest związana z traumatyczną przeszłością). Zazwyczaj wskazuje ona na potrzebę zmiany podejścia i bezpośredniej pracy z narracjami klienta dotyczącymi samoosądzania. (W modelu ACT robimy to poprzez proces zwany „defuzją poznawczą”).

Nie jest to w żadnym wypadku wyczerpująca lista wszystkich możliwych barier dla współczucia do samego siebie, ale obejmuje wiele z tych najbardziej powszechnych. Jak widać, często przydatne jest zadawanie pytań, które pomagają klientom zmienić perspektywę i zastanowić się, jak oni sami traktowaliby innych lub jak oczekiwaliby od innych, gdyby role się odwróciły. Aby zobaczyć jak to wyglądało w przypadku Antoniego, oto kolejny krótki fragment książki:

Gotowość jest wyborem, aby być otwartym na wszystko, co oferują umysł i historia. Jest to rodzaj kredytu zaufania – skok w przyszłość z otwartością, ale bez pewności, co tak naprawdę się zdarzy. Stąd też kiedy pytamy klientów, czy są gotowi doświadczyć tego, co się pojawi, zachęcamy ich do kontroli nad własnymi wyborami i zachowaniem, mimo że nie wiedzą, co może ich spotkać, kiedy zrobią krok w nieznane.

Celem klientów jest gotowość do przyjęcia uważnej, pełnej współczucia postawy wobec własnych doświadczeń, dokładnie takich, jakie się pojawiają. Uczeniu się takiej postawy sprzyja rozpoczynanie od małych kroków, koncentrowanie się na rozwijaniu umiejętności akceptacji, a następnie przechodzenie do trudniejszych treści. Praktyki uważności (Brach, 2004; zob. też rozdział 26) zapewniają przydatną strukturę, jeśli chodzi o naukę gotowości. Przykładowo medytację, która kieruje uwagę klienta (jedna domena i jeden obszar naraz) w stronę między innymi emocji, do- znań cielesnych czy myśli (np. ćwiczenie dotyczące akceptowania myśli i uczuć za: Forsyth i Eifert, 2016), można wykorzystać w trakcie sesji w celu ćwiczenia uważnej akceptacji. Z kolei trudne wspomnienie można rozłożyć na „części pierwsze” w postaci myśli, wyobrażeń, doznań fizycznych i/lub pragnień, a następnie każdy z tych elementów może być badany, z każdym można z gotowością, uważnie i ze współczuciem nawiązać kontakt (zob. ćwiczenie „Potwór zrobiony z puszek” w: Hayes, Strosahl i Wilson, 2013). Ćwiczenia takie stanowią zasadniczo rodzaj ćwiczeń ekspozycyjnych w kontekście gotowości i współczucia dla samego siebie.

 

Motywowanie do akceptacji ułatwia połączenie jej z wartościami klienta – z wybranymi właściwościami bycia i działania (zob. rozdział 25) oraz z innymi formami pozytywnej motywacji (zob. rozdział 27). W ten sposób można uniknąć przekształcenia się akceptacji w nową formę unikania i samokojenia.

Umieszczanie pracy nad akceptacją w kontekście wartości klienta jest szczególnie ważne, gdy korzysta się z ekspozycji. Celem jest pomoc klientowi w nauce zmiany relacji z nieprzyjemnymi aspektami własnej historii przy jednoczesnym poszerzaniu zakresu opcji behawioralnych. Poniższy krótki dialog ze wspomnianą klientką zmagającą się z lękiem społecznym pokazuje, jak terapeuta może to osiągnąć.

Następnie terapeuta zbadał wraz z klientką inne doznania, pragnienia i myśli – zajmując się nimi po kolei i pojedynczo – z uważną świadomością i łagodnym przyzwoleniem. Wielokrotnie zadawał klientce pytania, aby ocenić jej gotowość, a także sprawdzić, co nowego lub innego pojawiło się w jej doświadczeniu, gdy badała trudne treści (bądź przeszkody), które nie pozwalały jej wyjść z przyjaciółmi na tańce.

Klientka z kolei czuła się zachęcona do ćwiczenia gotowości i uważnej akceptacji w domu, najpierw w ramach samotnego tańca, a ostatecznie robiąc krok w dobrym kierunku, czyli wychodząc na tańce z przyjaciółmi. Kiedy potwór lęku pojawił się na parkiecie, nie „chwyciła liny”, lecz potraktowała go z życzliwością i ze współczuciem. Podczas sesji w następnym tygodniu żartowała nawet, że tańczyła w klubie z potworami lęku, a robiąc to, czuła się silna i pełna życia.

 

Praca nad akceptacją bywa wyzwaniem dla terapeutów. Poniżej przedstawiamy garść sugestii oraz opisujemy powszechne pułapki i błędy towarzyszące codziennej praktyce.

Postawa i osobista praca terapeuty. Praca nad akceptacją wymaga od terapeuty wędrowania z klientami w trudne miejsca i jednocześnie modelowania postawy otwartości, receptywności i współczucia. To bywa trudne, dlatego unikanie do- świadc zania w przypadku terapeuty może zwiastować porażkę w stosowaniu strategii ekspozycji (np. Scherr, Herbert i Forman, 2015). Aby zainicjować, modelować i wspierać akceptację, terapeuta musi ją praktykować w odniesieniu do własnych trudnych zdarzeń psychicznych. Niekoniecznie trzeba być mistrzem akceptacji, gdyż modele po prostu radzący sobie są bardziej skuteczni. Kiedy my, terapeuci, pracujemy nad dotarciem do własnej historii oraz nad niedociągnięciami w życzliwości, współczuciu i cierpliwości, łatwiej nam wspierać klientów starających się zrobić to samo.

Oparcie się pokusie proponowania łatwych wyjaśnień lub szybkich rozwią zań. Choć w terapii pokusa szybkiego proponowania rozwiązań czy wyjaśnień oraz obiecywania poprawy myślenia i samopoczucia jest duża, to jednak taki sposób postępowania może się zemścić w kontekście pracy nad akceptacją. Ważniej sze jest bowiem to, by skoncentrować się na dostrojeniu do klientów oraz ich doś wiadczeń takich, jakie są, i by wychodząc od postawy otwartości, pójść naprzód, w kierunku zmiany. Nie oznacza to, że aprobujemy nieskuteczne scenariusze w osobistej historii klienta, że popieramy jego niezdrowe zachowania czy że „akceptujemy” niezdrowe środowiska albo sytuacje. Oznacza to zaś, że rozpoczynamy od uznania zasadności doświadczenia klienta oraz że pozwalamy jego do- świadczeniu prowadzić terapię w kierunku efektywnych rozwiązań.

Stawianie na doświadczanie. Ćwiczenia doświadczeniowe są skuteczniejsze niż zwykłe instrukcje dotyczące tego, jak akceptować myśli i uczucia (McMullen i in., 2008). Intelektualne konwersacje na temat akceptacji rzadko są pomocne w kontekście terapeutycznym. Akceptacja przypomina raczej jazdę na rowerze: można się jej nauczyć poprzez bezpośrednie doświadczenie. Kiedy terapeuta złapie się na tym, że wyjaśnia, czym jest akceptacja, albo że stara się przekonywać klienta, by coś zaakceptował, powinien natychmiast przestać i powiedzieć na przykład: „Czy zauważył pan, co się stało? Oba nasze umysły się rozkręciły”. Następnie należy wrócić do płaszczyzny doświadczeniowej.

Przygotowanie gruntu i unikanie korzystania z akceptacji jako narzędzia kontroli. Akceptacja, której przyświeca cel eliminowania trudnych osobistych zdarzeń, na dłuższą metę raczej nie będzie pomocna. Przechodzenie bezpośrednio do akceptacji bez eksplorowania kosztów niepotrzebnej kontroli może przynieść skutek odwrotny do zamierzonego, ponieważ klient zacznie postrzegać akceptację jako sprytny sposób na zwyciężanie w „przeciąganiu liny”, a nie jako to, czym ona tak naprawdę jest – a jest przyjmowaniem daru zawartego w trudnych doświadczeniach. Zanim zaistnieje możliwość przyjęcia owego daru, konieczna jest postawa uosabiająca życzliwość, ciekawość, współczucie i otwartość.

Akceptacja to proces, a nie technika „raz i zrobione”. Często pojawia się silna pokusa, by koncentrować się na technikach akceptacji, a nawet by stosować je jedna po drugiej, przy czym pomija się to, że akceptacja stanowi proces funkcjonalny. Akceptacja jako proces nierzadko rozwija się stopniowo, w trakcie terapii i całego życia zaś wraca się do niej na rozmaite sposoby. Wiele metod opartych na dowodach naukowych (ekspozycja, uważność, aktywizacja behawioralna) umożliwia uczenie się akceptacji jako procesu. Terapeuci, którzy koncentrują się na procesie, będą bardziej skuteczni w kultywowaniu akceptacji z klientami.

Umieszczanie akceptacji w kontekście wartości klienta. Wartości uszlachetniają ciężką pracę terapeutyczną, szczególnie zaś pracę opartą na akceptacji. Bez pozytywnej koncentracji na życiu akceptacja może się zdawać bezprzedmiotowym taplaniem się w błocie. Jej celem nie jest otwieranie się na cierpienie jako takie. Celem akceptacji jest wspieranie tego, na czym klientowi naprawdę zależy. Stąd istotne jest, by łączyć pracę nad akceptacją z tym, co ważne dla klienta, i pozwolić, by tego właśnie dotyczyła owa praca.

 

Ogólnie akceptacja jest najbardziej odpowiednia do doświadczeń wewnętrznych, podczas gdy praca nad zmianą bezpośrednią często najlepiej pasuje do świata zewnętrznego. Akceptacja nie jest wskazana wtedy, gdy klient potrafi skutecznie zmienić coś w swoim otoczeniu lub zachowaniu, dzięki czemu może poprawić jakość swojego życia. Jeśli na przykład ktoś jest w miejscu pracy dyskryminowany ze względu na pochodzenie etniczne, to akceptacja takiego stanu rzeczy w niczym by nie pomogła. Z takim klientem należałoby raczej pracować nad akceptacją lęku związanego ze zgłoszeniem dyskryminacji w dziale kadr. To samo dotyczy pewnych doświadczeń wewnętrznych, choć w tym przypadku musimy być szczególnie ostrożni. Jeśli klienta boli głowa, a doświadczenie i dane sugerują, że aspiryna może temu bez szkody zaradzić, to nie ma powodu, by jej nie zażył. Z kolei osoba z zespołem bólu przewlekłego być może będzie musiała się nauczyć nosić w sobie ów ból na przykład ze względu na szkodliwe długofalowe skutki zażywania opiatów.

Aby dokonać takiego rozróżnienia, warto pomyśleć funkcjonalnie, rozważając odpowiedzi na poniższe pytania:

• Czy problem ten jest stary, stanowi element historii osobistej klienta i/lub jest problemem, w którego przypadku podejmowane zasadne próby kontroli bądź zmiany okazały się nieskuteczne (długoterminowo)?
• Czy działania mające na celu kontrolę lub zmianę doprowadziły do zwiększenia witalności i poszerzenia zakresu funkcjonowania, czy nie?
• Czy doświadczenie klienta związane z problemem wskazuje, że kontynuacja tych samych działań niesie jakąkolwiek nadzieję?
• Gdyby klient przerwał walkę i zarzucił kontrolę, czy mogłoby to otworzyć nowe możliwości, które teraz wydają się niedostępne?

Dowody naukowe wskazują obecnie, że akceptacja ma znacznie szersze zastosowanie, niż klienci i klinicyści początkowo przypuszczali. Mimo to ważne jest stworzenie odpowiedniego kontekstu do pracy i umiejętności opartych na akceptacji oraz pozostawanie otwartym na inne dostępne opcje. Kiedy klient opanuje już umiejętności związane z akceptacją jako nowe i potencjalnie bardziej ożywcze rozwiązanie, alternatywne wobec typowego programu zmiany, samo życie może pomóc mu zrozumieć, w jakich sytuacjach podejście to okaże się najlepsze, a w jakich nie.

 

Akceptacja psychologiczna jest to radykalnie wzmacniająca forma zmiany klinicznej. Zamiast zmieniać się przed otwarciem na to, co jest obecne, dzięki akceptacji koncentrujemy się na tym, czy możliwe jest w tej chwili bycie robiącą to, co ważne, stanowiącą całość, kompletną istotą ludzką. Choć wielu klientów rozpoczyna terapię w pułapce cierpienia i rozpaczy, desperacko szukając drogi wyjścia, akceptacja oświetla drzwi, które od dawna stały otworem. Jest w tym ogromna wolność. Coraz więcej dowodów naukowych pokazuje, że umiejętności związane z akceptacją mają podstawowe znaczenie dla dobrostanu psychicznego, jak również pomagają wyjaśniać i ukierunkować oddziaływanie psychoterapii w przypadku wielu form ludzkiego cierpienia.