Kategoria: różnorodne obszary zastosowania

Profesjonalna praca terapeutyczna z mniejszościami seksualnymi wymaga od klinicysty nie tylko wiedzy merytorycznej, ale przede wszystkim otwartości, empatii i odwagi w budowaniu autentycznej relacji. Osoby należące do mniejszości płciowych i seksualnych często zmagają się z unikalnymi wyzwaniami wynikającymi z mniejszościowego stresu, co sprawia, że postawa terapeuty staje się kluczowym czynnikiem leczącym.

• Praca terapeutyczna z mniejszościami seksualnymi – kluczowe postawy
• Zauważ i skonfrontuj się ze swoimi ocenami
• Otwórz się na seksualną płynność klienta
• Miej oko na samopodtrzymujące się pułapki
• Miej odwagę nawiązać więź z klientem
• Zapewnij klienta, że twoim priorytetem jest jego dobro

Praca terapeutyczna z mniejszościami seksualnymi – kluczowe postawy

Wspieranie świadomości, troski i odwagi podczas pracy z mniejszościami płciowymi i seksualnymi

Autor Aisling Curtin | Źródło
Tłumaczenie Bartosz Kleszcz

Badania pokazują, że mniejszości płciowe i seksualne doświadczają więcej problemów niż ich heteroseksualni cis-płciowi (termin oznaczający zgodność między płcią przydzieloną podczas narodzin i tożsamością płciową) odpowiednicy. Oto kilka najlepiej działających postaw, które przydają się zarówno podczas pracy z klientami reprezentującymi te społeczności, jak i mnie samej jako należącej do mniejszości seksualnej.

Zauważ i skonfrontuj się ze swoimi ocenami

Może być to trudne, aby w ogóle przyznać, że masz jakiekolwiek oceny i błędne założenia na temat orientacji seksualnej i seksualnej płynności. Osądy owe mogą podświadomie wpływać na twój kontakt z klientem. Co by się stało, gdybyś pozwolił lub pozwoliła sobie zauważyć swoje osądy i podejść do nich z pewną lekkością? Przykładowo, pomocne może być spisanie swoich ocen i osądów, a potem zapytanie się, pod jaką to historią na temat orientacji seksualnych się podpisujesz. Spytaj się, skąd ta narracja w ogóle się wzięła. Zastanów się, jakie są potencjalne zagrożenia, jeśli ta narracja złowi cię na swój haczyk.

Otwórz się na seksualną płynność klienta

Żyjemy w świecie, który wymaga etykietek na wszystko, wszystkich i każdą orientację seksualną. Warto być świadomym tego, że jeśli będziesz próbować nakłonić klientów siłą, aby korzystali z etykiety dla ich płci lub seksualności, może to sprawić więcej krzywdy niż dobrego. Klinicyście bardzo łatwo jest to czynić w subtelny sposób, często wbrew dobrym intencjom. Jeśli klient mówi nam, że są w związku z osobą tej samej płci, możemy założyć, że identyfikują się jako ktoś homoseksualny. Jeśli słyszymy, że klient nawiązuje związki zarówno z przedstawicielami tej samej płci, jak i przeciwnej, możemy założyć, że identyfikują się jako osoba biseksualna. Będzie tak dla niektórych, ale z pewnością nie dla każdego. Najlepiej jak tylko możesz rozgość się w braku wiedzy na ten temat lub w nieposiadaniu właściwego terminu dla klientów. Rozgość się także w nauce nowych terminów, których mogłeś lub mogłaś nigdy dotąd nie znać, aby odnosić się do danych grup społecznych.

Miej oko na samopodtrzymujące się pułapki

Tara Brach pisała o białej tygrysicy, Mohini, która spędziła końcowe lata swego życia w innym zoo. Pomimo otrzymania znacznie większej przestrzeni życiowej niż klatka cztery metry na cztery, w której trzymano ją wcześniej, pozostawała w małym rogu jej nowego, rozległego domu. To może wydarzać się także z mniejszościami płciowymi i seksualnymi. Większość przedstawicieli tej grupy doświadczyła w jakimś momencie życia dyskryminacji i odrzucenia z racji swej orientacji lub tożsamości, co samo z siebie może nieść ogromny ból i traumę. Naturalną reakcją na to jest zrobienie co tylko mogą, aby minimalizować przyszłe ryzyko ostracyzmu, dyskryminacji i odrzucenia. To ważne, aby mieć oko na to, gdy klienci utrzymują swoje życie w mniejszych granicach wskutek przeszłej lub aktualnej dyskryminacji. Szukaj okazji dla klientów do wyjścia ze sfery komfortu, zostając jednocześnie w sferze troski o siebie.

Miej odwagę nawiązać więź z klientem

Jako praktycy, musimy tak prowadzić rozmowę, aby pomagać klientom kontynuować proces definiowania, kim są i kim chcą się stawać. To szczególnie ważne, ponieważ z wysokim prawdopodobieństwem mają oni znajomych, współpracowników lub członków rodziny, którzy nie akceptują w 100% tego, kim oni są. Wskutek tego rodzaju kontaktów wielu z nich nauczyło się, aby trzymać szczegóły swego życia przy sobie. To istotne, aby podczas pracy z tego rodzaju zdystansowaniem pozostawać otwartym lub otwartą na nawet najmniejsze detale ze swojego życia na swój temat, za które kiedyś w przeszłości mogli zostać odepchnięci. Wobec klientów, którzy za bardzo się dzielą szczegółami ze swojego życia, klinicysta będzie musiał okazać odwagę, aby spowolnić ten proces i zachęcić do większej powściągliwości w taki sposób, który tę więź utrzyma.

Zapewnij klienta, że twoim priorytetem jest jego dobro

To absolutnie naturalne, że klient będzie wyczulony na możliwe odrzucenie, skoro – jak wiele osób z mniejszości płciowych i seksualnych – może mieć za sobą niejeden taki epizod. Terapeutyczna miłość jest rzeczą najwyższej wagi, tak aby nasz klient nie musiał czuć się obwiniany za przeszłe lub teraźniejsze sytuacje. Przykładowo, kiedy prosisz klienta LGBT, by ten podzielił z tobą czymś w taki sposób, który wcześniej prowadził do odrzucenia, to ważnym będzie, aby prośba ta miała miejsce tylko, gdy jej intencją jest jego lub jej dobro – aby poprowadzić te osoby bliżej tego, kim i gdzie chcą być. Zakomunikuj tę prośbę w taki sposób, która przekaże rzeczywiste ciepło i zaangażowania w sprawy klienta. Opieka i troska nad dobrem klienta może pomóc uleczyć głęboko zakorzenione rany związane z odrzuceniem i chronić przed niezamierzonym powtarzaniem negatywnych schematów przeszłości.

Aisling Curtin

Relacje na huśtawce. Jak uwolnić się od negatywnych wzorców zachowań?

Autorzy: Avigail Lev, Matthew McKay, Michelle Skeen, Patrick Fanning
Recenzja: Paweł Dyberny

Kiedy w moje ręce trafiły „Relacje na huśtawce,” uśmiechnąłem się w duchu. Po pierwsze dlatego, że bardzo mocno wierzę w relacyjność jako moderator naszego poczucia Ja. Współistniejemy i nieustannie wpadamy na siebie w tym rwącym nurcie życia. Biorąc pod uwagę naszą społeczną naturę, nie ma w tym nic nadzwyczajnego. Problem pojawia się dopiero w chwili, gdy w nasze relacje wkrada się huragan, który niszczy to, co było budowane przez lata. Jeszcze gorszy scenariusz zakłada samotność lub słabo rozwinięte więzi społeczne, przez co znacząco podupadamy na zdrowiu, zarówno w wymiarze psychicznym i somatycznym. Kontakt z drugim człowiekiem jest nam niezbędny do życia jak tlen.

Po drugie, ucieszyłem się także, dlatego, że bardzo cenię sobie integrację różnych szkół z nurtu poznawczo-behawioralnego, zawsze zastanawiając się przy tym, jakie korzyści zrodzą się na ich styku i komu ten kierunek będzie służył. Avigail Lev i in. dokonali ciekawego połączenia terapii schematów oraz terapii akceptacji i zaangażowania, oferując bardzo przystępną książkę samopomocową dla osób, u których problemy w relacjach z ludźmi pojawiają się z pewną regularnością.

Książkę można podzielić na dwie części.

Pierwsza zasadza się na tym, co ma do zaoferowania terapia schematów. Autorzy zaczynają podróż po problemach interpersonalnych od krótkiego opisu ich źródeł. Nieadaptacyjne strategie radzenia sobie ze stresem, które nabywamy od najwcześniejszych lat życia w relacjach z naszymi opiekunami, to dla wielu bagaż na całe życie. Atakowanie, wycofywanie się, uczepianie się czy obwinianie innych może czasami sprawiać pozory skuteczności, gdy napięcie między dwojgiem ludzi sięga zenitu. Jednak w dłuższej perspektywie są niepomocne i pogłębiają dystans między „ja” a „ty”. Gdy uciekamy się do nich dość często, wówczas dotarcie do przestrzeni, w której byłoby miejsce na „my”, zdaje się być płonne, wręcz nierealne.

Na szczęście nie jest tak, że strategie te są drogą wyłącznie w jednym kierunku. Źródła uciekania się do tych nieprzystosowawczych strategii radzenia sobie w relacjach międzyludzkich autorzy upatrują w schematach, czyli w głęboko zakorzenionych przekonaniach o sobie i innych. Zważywszy na bardzo praktyczny charakter „Relacji na huśtawce”, nie powinno dziwić, że załączono w niej kwestionariusz umożliwiający rozpoznanie własnych przekonań. Należą do nich:

1. Opuszczenie/Niestabilność Więzi
2. Nieufność/Skrzywdzenie
3. Deprywacja Emocjonalna
4. Wadliwość/Wstyd
5. Izolacja Społeczna/Wyobcowanie
6. Zależność/Niekompetencja
7. Porażka
8. Roszczeniowość/Wielkościowość
9. Samopoświęcenie/Podporządkowanie
10. Nadmierne Wymagania/Nadmierny Krytycyzm

W następnych rozdziałach uczymy się identyfikować czynniki, które wyzwalają schematy, oraz obserwować osobiste strategie radzenia sobie z nimi. Jak to bywa ze strategiami kontroli, te są skuteczne tylko na krótką metę, dlatego potem… Potem pojawia się już ukochany ACT i praca na procesach.

Autorzy w bardzo przemyślany sposób wprowadzają czytelnika w temat uważności, proponując podstawowe ćwiczenia, które pozwalają rozwinąć praktykę w codziennym życiu. Kolejny krok to uważność w kontakcie z drugim człowiekiem. Czytelnik uczy się, jak być bardziej świadomym bieżącej chwili, gdy jesteśmy w towarzystwie innych osób.

Są też rozdziały poświęcone wartościom, akceptacji, defuzji poznawczej czy angażowaniu się w działanie w obecności wewnętrznych barier.

Książka uwiodła mnie swoją prostotą. Nie ma w niej dużo teorii. To akurat można uznać za zaletę zważywszy na jej samopomocowy charakter. Pojawia się za to mnóstwo ćwiczeń, formularzy i bogatych ilustracji z życia osób, które same napotykają na przeszkody w budowaniu i utrzymywaniu relacji. Dzięki temu czytelnik ma wiele okazji do refleksji nad swoim zachowaniem.

Podsumowując, „Relacje na huśtawce” to praktyczna lektura, bazująca na dwóch nurtach, które mają bogate zaplecze w postaci badań naukowych potwierdzających ich skuteczność. Ta książka jest dla nas wszystkich, niezależnie od tego, jak rozwinięte są nasze umiejętności interpersonalne. Jak pisze w swojej książce prof. Charles Swenson:

Możemy myśleć o każdym z nas jak o fali oceanu, płynącej w stronę lądu, zrodzonej w oceanie, a mającej swój kres na brzegu. Każda z fal ma swój własny kształt, wielkość, prędkość i inne cechy, ma swoją unikalną historię i formę. Z drugiej strony, każda odrębna fala składa się w pełni z cząstek wody, tych samych, co pozostałe fale. Zasadniczo, dana fala składa się z cząstek wody, które chwile wcześniej stanowiły część innej fali. Fale te są historycznie unikalne i odrębne, są także głęboko współzależne i wzajemnie połączone. Jesteśmy falami i jesteśmy wodą. Oba stwierdzenia są prawdziwe i możemy zmieniać punkt naszej uwagi pomiędzy wyjątkowością fal i niepodzielnością wody. Prawdę mówiąc, obie rzeczywistości są zasadne: konwencjonalna, historyczna rzeczywistość uznająca unikalność i odrębność oraz głęboka prawda współzależności wszystkich elementów przez cały czas, trafnie uchwycona w terminie współistnienia.

Współistniejemy, a relacje są nieodłącznie wpisane w naszą historię.

---

Paweł Dyberny

Analiza ludzkiej psychiki i zachowań wyraźnie pokazuje, że wstyd w kontekście kulturowym odgrywa niezwykle zróżnicowaną rolę. Zrozumienie, w jaki sposób środowisko i język kształtują nasze podejście do tej emocji, pozwala spojrzeć na nią z zupełnie nowej, szerszej perspektywy.

• Czym charakteryzuje się wstyd w kontekście kulturowym?
• Wstyd w kontekście: rozpatrywanie znaczenia kultury w podejściu do wstydu
• Dlaczego efekty wstydu są związane z kulturą?
• Określenia emocji pokrewnych wstydowi różnią się między kulturami
• Wstyd jest społeczny
• Wstyd jest blisko powiązany z naszym uwarunkowanym kulturowo poczuciem „ja”
• Uwagi końcowe

Czym charakteryzuje się wstyd w kontekście kulturowym?

Wstyd w kontekście: rozpatrywanie znaczenia kultury w podejściu do wstydu

Autor Jason Luoma | Źródło
Polska wersja Paweł Dyberny

Pośród wielu badaczy w krajach anglojęzycznych panuje jednomyślność przy opisywaniu wstydu. Jest postrzegany jako nieprzystosowawczy. Poczucie winy jest natomiast widziane jako przystosowawcze. Faktycznie, szybkie wyszukanie tych terminów w Google powoduje, że pojawiają się nagłówki takie jak, „Wstyd jest bardzo groźny,” „Dlaczego poczucie winy jest lepsze od wstydu,” i „Poczucie winy a wstyd: jedno jest produktywne, drugie nie…” I rzeczywiście, badania wskazują na to, że w kulturach opartych na niezależności, takich jak większa część Stanów Zjednoczonych i Europy, wstyd i to, jak ludzie sobie z nim radzą, bywa bardziej problematyczny. Jednak całkiem nowa perspektywa na emocje pojawia się w chwili, gdy zaczynamy rozważać, jak one funkcjonują w kontekście. Jednym z istotnych kontekstów jest kultura. Za przykład posłużyć mogą ludzie z bardziej współzależnych kontekstów kulturowych, jakie znajdziemy w dużej części Azji, którzy postrzegają wstyd jako bardziej przystosowawczy i wartościowy. Badania zdają się potwierdzać ich doświadczenie. Ogólnie ujmując, wstyd w tych kulturach nie jest tak mocno związany z problemami ze zdrowiem psychicznym czy społecznym funkcjonowaniem i wydaje się spełniać ważne funkcje.

Dlaczego efekty wstydu są związane z kulturą?

Wszystko komplikuje się w momencie, kiedy zaczynamy brać pod uwagę kulturę – szczególnie, gdy dodamy do tego języki, które znacząco różnią się od siebie. Uogólniając wiedzę, jaką dostarcza psychologia emocji, na różne sfery kulturowe może się okazać, że wiele dotychczasowych rozróżnień pomiędzy emocjami staje się nieaktualne. Poniżej opisane są trzy powszechne sposoby, jak może do tego dojść.

Określenia emocji pokrewnych wstydowi różnią się między kulturami

Jedną z komplikacji jest to, że dokładne synonimy określeń emocjonalnych w danym języku czasami bywają niedostępne w innych. Ma to miejsce szczególnie, gdy języki bardzo różnią się od siebie pod względem korzeni historycznych. W przypadku wstydu angielskie słowo „shame” nie posiada dokładnych odpowiedników w kulturach opartych na współzależności.

Bedford odkrył, że w języku mandaryńskim rozróżnia się trzy rodzaje poczucia winy. Pierwszy z nich dotyczy poczucia winy, gdy ktoś nie wywiązał się ze słowa danego drugiej osobie (nei jiu). Drugi wiąże się z moralnym przewinieniem (zui e gan). Natomiast o trzecim rodzaju poczucia winy (fan zui gan) mówimy, gdy doszło do złamania prawa.

Z kolei wstyd dzieli się na cztery kategorie. Wstyd może być odczuwany w związku z utratą reputacji (diu lian). Może też dotyczyć porażki na drodze do osiągnięcia ideału (can kui), osobistej porażki (xiu kui), czy niepowodzenia na tle społecznym (xiu chi).

Wstyd w języku mandaryńskim będzie mieć nawet atrybuty przypominające poczucie winy, jak zachęcanie do zadośćuczynienia. Za przykład może posłużyć chiński znak odpowiadający wstydowi (耻), który składa się z dwóch części. Ta z lewej strony to znak odpowiadający słowu „ucho”, zaś ta z prawej słowu „zatrzymać”. Stąd 耻 zdaje się odnosić do zdolności zaprzestania złego zachowania, gdy usłyszymy krytykę z ust innych osób.

Być może, wiąże się to z tym, że ludzie w kulturach opartych na współzależności, takich jak ta w Chinach, używają słów tłumaczonych jako „wstyd” w innych sytuacjach od ludzi należących do kultur opartych na niezależności. Zważywszy na to, że rozumiemy słowa dzięki kontekstom, w których się ich używa, można z tego wywnioskować, że ludzie z różnych kultur będą przypisywać słowu „wstyd” różne przymioty, funkcje i znaczenia. Podsumowując, używamy języka, by dzielić świat na części. Sposoby na to zależą od języka, którym się posługujemy.

Wstyd jest społeczny

Badacze często opisują wstyd i poczucie winy jako emocje społeczne – po części dlatego, że emocje te mają w większym stopniu pochodzenie społeczne czy są interpersonalne w swej naturze. Widać to, gdy porównamy je z bardziej „podstawowymi” emocjami, jak gniew czy zaskoczenie. Te podstawowe emocje pojawiają się u ludzi, u których brakuje kompetencji językowych, czy u niemowląt zanim te zdążą go opanować. Natomiast społeczne emocje, jak wstyd i poczucie winy, pojawiają się w pełnej krasie dopiero wtedy, gdy dziecko zaczęło kształtować poczucie „ja” i posiada już stosunkowo zaawansowane zdolności językowe. To by sugerowało, że emocje społeczne są bliżej związane z językiem, poczuciem „ja”, a tym samym z kulturą. Tak więc sposoby wyrażania, doświadczania i opisywania społecznych emocji, jak wstyd, prawdopodobnie różnią się bardziej na tle kultur, czyniąc porównania międzykulturowe trudniejszymi.

Na dodatek, społeczna emocja, jaką jest wstyd, spełnia ważne funkcje na poziomie grupy. To, co może być bardziej adaptacyjne dla określonej grupy (np. wstyd często jest przyczynkiem do zmniejszenia konfliktu w grupach i sprzyja współpracy czy harmonii), może być mniej adaptacyjne dla indywidualnych osób w grupie (np. ludzie, którzy mają niższy status społeczny lub mniejszą władzę, są skłonni odczuwać wstyd, gdy próbują podnieść swój status społeczny lub sięgnąć po więcej zasobów i władzy, gdyż zakłóca to ład). Ponieważ harmonia i współpraca są często wysoko cenione przez to, jak funkcjonuje kultura współzależna, może to stanowić po części przyczynę tego, że wstyd jest uznawany za bardziej przystosowawczy w tych kulturach.

Natomiast kultury, w których kładzie się większy nacisk na niezależność, mogą uznawać za ważniejsze to, co bardziej służy jednostce niż grupie. Wysoka wartość, którą przywiązuje się do harmonii i współpracy może także pomóc w wytłumaczeniu, czemu ludzie w kulturach opartych na współzależności uważają wstyd za bardziej pozytywny.

Wstyd jest blisko powiązany z naszym uwarunkowanym kulturowo poczuciem „ja”

Badacze opisują także wstyd i poczucie winy jako „samouświadamiające emocje”, ponieważ powodują one, że ludzie zaczynają się nad sobą zastanawiać. Różne kultury inaczej konceptualizują poczucie „ja”. W kulturach opartych na niezależności (jak większa część Stanów Zjednoczonych i Europy), ludzie zazwyczaj traktują „ja” jako osobiste i oddzielone od innych. Stąd wstyd może zostać powiązany z poczuciem odizolowanego i wadliwego „ja”.

Jednakże w kulturach, w których większy nacisk kładzie się na współzależność, ludzie postrzegają „ja” jako bardziej oparte na więziach i relacyjne. Idea oddzielonego „ja,” osobistego i oderwanego od innych, może nawet nie mieć większego sensu. Psycholog, prof. Kelly Wilson, dobrze to ujął w słowach: W „ja” jest dużo „my”. W kulturach opartych na współzależności, wstyd wydaje się być bardziej relacyjny w swej naturze. Można przypuszczać, że dzięki temu mniej wzmacnia poczucie oddzielonego, wadliwego „ja,” które prowadzi do izolacji. Jeśli różne kultury postrzegają „ja” inaczej, wtedy emocje odnoszące się do poczucia „ja” w oczywisty sposób funkcjonują odmiennie, będąc zależne od zróżnicowanych kontekstów.

Uwagi końcowe

Z perspektywy nauki kontekstualno-behawioralnej (CBS) wszystkie zjawiska mogą być docenione tylko w kontekście. Wstyd nie jest tutaj wyjątkiem. Kiedy obserwujemy funkcję i wpływ wstydu w jednym kontekście, na przykład dla większości członków grup w kulturach opartych na niezależności, może nam się generalnie wydawać, że wstyd jest dość problematyczny i powinniśmy próbować się go pozbyć. Jest jednak bardzo prawdopodobne, wręcz spodziewane, że dokładnie te same zjawiska, takie jak wstyd, będą funkcjonowały inaczej, gdy pojawią się w innym kontekście czy kulturze. Możemy być kulturowym arogantem i zakładać, że jeśli coś w naszym kontekście działa w określony sposób, to znaczy, że w innym też tak musi być. W takich sytuacjach CBS zawsze skłania nas ku refleksji za pomocą pytania: „A jak to działa w tamtym kontekście?”

Jason Luoma

Wdrożenie odpowiednich strategii zarządzania stresem jest kluczowe, a trening akceptacji i zaangażowania stanowi jedno z najbardziej efektywnych narzędzi budowania odporności psychicznej i poprawy wydajności w nowoczesnym środowisku zawodowym.

• Podstawy treningu akceptacji i zaangażowania
• Trening akceptacji i zaangażowania w miejscu pracy
• Definiowanie elastyczności psychologicznej
• Trening ACT: przegląd
• Przegląd badań o treningu ACT
• Bibliografia

Podstawy treningu akceptacji i zaangażowania

Trening akceptacji i zaangażowania w miejscu pracy

Autor: D.J. Moran | Źródło
Polska wersja: Paweł Dyberny

Poniższy tekst jest tłumaczeniem artykułu naukowego: Moran, D. J. (2015). Acceptance and Commitment Training in the workplace. Current Opinion in Psychology, 2, 26-31.

Abstrakt. Trening akceptacji i zaangażowania (ACTrening) ma na celu poprawę wydajności i redukowanie stresu pracowników poprzez wspieranie rozwoju elastyczności psychologicznej w miejscu pracy. Elastyczność psychologiczna to zdolność do bycia obecnym w bieżącej chwili, przy zachowaniu uważnej świadomości wobec myśli i emocji, angażując się w realizację celów opartych na wartościach. Na trening ACT składa się sześć powiązanych ze sobą procesów, wyszczególnionych w terapii akceptacji i zaangażowania – kontaktowania się z obecną chwilą, akceptacji, defuzji, zmiany perspektywy, określania wartości i zaangażowanego działania. Trening ACT jest efektywny w środowiskach pracy. Ten artykuł ma na celu przyjrzenie się teorii związanej z treningiem ACT i elastycznością psychologiczną oraz przejrzenie literatury związanej z tym skutecznym podejściem konsultingowym.

Trening akceptacji i zaangażowania (ACTrening) [1] jest opartym na dowodach naukowych podejściem konsultingowym, mającym na celu poprawę wyników i redukowanie stresu w miejscu pracy. Trening ACT opiera się na zasadach obowiązujących w terapii akceptacji i zaangażowania (ACT) [2], która jest jedną z terapii poznawczo-behawioralnych i stanowi formę leczenia wielu zaburzeń psychicznych [3-18]. Model ACT, niezależnie od tego, czy zastosowany w klinice, czy w miejscu pracy, powoduje znaczącą zmianę zachowania i wpływa na poprawę elastyczności psychologicznej.

Definiowanie elastyczności psychologicznej

Elastyczność psychologiczna to zdolność do kontaktowania się z chwilą obecną będąc świadomym swoich myśli i emocji, bez podejmowania próby zmiany tych doświadczeń lub pozostawania pod ich niekorzystnym wpływem. W zależności od sytuacji, elastyczność psychologiczna wiąże się także z utrzymaniem lub zmianą zachowania tak, aby sprzyjało ono indywidualnym wartościom i celom [19-21]. Innymi słowy, osoby o większej elastyczności psychologicznej są bardziej skupione na „tu-i-teraz” oraz cechują się lepszym funkcjonowaniem w obliczu emocji [22]. Są także zmotywowane wewnętrznie, by osiągać ważne dla siebie cele. Ponadto, większa elastyczność psychologiczna wiąże się z gotowością do zmiany planu działania, gdy ten nie sprzyja wartościom, a także umożliwia bycie bardziej wytrwałym, gdy pojawiają się przeciwności losu, ale stawką jest coś istotnego. Organizacje i korporacje odnoszą korzyści, kiedy liderzy, menedżerowie i pracownicy linii produkcyjnej są elastyczni psychologicznie. Z badań wynika, że elastyczność psychologiczna i wpływający na nią trening ACT podnoszą wydajność pracy, satysfakcję z jej wykonywania, poprawiają zdrowie psychiczne, wpływają na wyniki treningu i skłaniają ku innowacyjności. Dodatkowo, za sprawą treningu ACT, obniżeniu ulega poziom stresu związany z pracą, absencja, wypalenie zawodowe i błędy popełniane w miejscu pracy [23].

Trening ACT: przegląd

Trening ACT opiera się na sześciu powiązanych ze sobą procesach, które wspierają rozwój elastyczności psychologicznej – kontaktowaniu się z obecną chwilą, akceptacji, defuzji, zmianie perspektywy, określaniu wartości i zaangażowanym działaniu. Procesy te zostaną zdefiniowane poniżej. Tradycyjny model ACT, przedstawiony w formie sześciokąta (na rysunku), reprezentuje sześć procesów oraz relacje między nimi, składające się na całość elastyczności psychologicznej [24].

Proces kontaktowania się z chwilą obecną jest zbieżny z głównymi założeniami treningu uważności, które zyskały ostatnio na popularności w środowiskach pracy. Bieżąca chwila to jedyny czas, w którym można zaangażować się w wybrane przez siebie zachowanie, na przykład w wydajne działanie w pracy. Jednakże ponad połowa czasu w pracy upływa większości ludzi na myśleniu o rzeczach niezwiązanych z tym, czym się aktualnie zajmują [25]. Umiejętność myślenia i posługiwania się językiem umożliwia ludziom rozpamiętywanie przeszłych zdarzeń, porównywanie obecnej sytuacji z ideałami, czy planowanie przyszłych działań i ich rezultatów. Wszystko to sprawia, że pracownicy odciągają swoją uwagę od tu i teraz. Pomimo tych efektów ubocznych, język stanowi potężne, wartościowe narzędzie, które pozwoliło nam na przetrwanie, a w miejscu pracy posługiwanie się nim jest niezbędne przy optymalizowaniu wydajności. Ma jednak pewną wadę. W ciągu dnia niektóre myśli potrafią wpływać na pracowników w taki sposób, że ci koncentrują się na rzeczach, które znajdują się poza ich obecnym wpływem. To, z kolei, obniża częstość takich działań, które są pod ich kontrolą. Wykonywanie ćwiczeń budujących umiejętności oparte na uważności ukierunkowuje pracowników na bycie obecnymi w tu i teraz, czyli na jedyny czas, gdy mogą podejmować efektywne kroki. Kontaktowanie się z bieżącą chwilą to niezbędna umiejętność, która przekłada się na produktywność, gdyż „teraz” to jedyny czas, w którym pracownicy mogą zajmować się zadaniami związanymi z pracą.

Umiejętności związane z akceptacją rozwijają elastyczność psychologiczną poprzez uczenie pracowników, jak zachowywać się efektywnie, nawet w obliczu takich emocji i doznań, które na ogół są oceniane jako stresujące [26]. Osoby uczestniczące w treningu ACT uczą się, że uczucia, pragnienia, wspomnienia i inne wewnętrzne psychologiczne przeżycia pojawiają się w sposób naturalny w trakcie dnia pracy. Co więcej, nie ma potrzeby eliminowania lub unikania tych doświadczeń. Podejście ACT sugeruje, że gotowość do kontaktowania się z psychologicznymi doświadczeniami jest zdrowsza i ostatecznie sprawia, że pracownik jest bardziej efektywny w swojej pracy. Próby unikania osobistych doświadczeń mogą tak naprawdę prowadzić do problematycznych zachowań [27-29]. Trening ACT pomaga kształtować gotowość doświadczania różnorodnych zdarzeń psychicznych tak, aby nie odwracały one uwagi pracownika od wykonywania swoich obowiązków. Weźmy za przykład właścicielkę firmy, która boryka się z znacznym lękiem związanym z publicznym przemawianiem. Jej lęk może wpłynąć na jej decyzje o odwołaniu ważnego przemówienia. Aby „ukoić swoje nerwy”, może na własną rękę wziąć leki lub nawet sięgnąć po te na receptę, które z kolei będą mogły wywrzeć szkodliwy wpływ na jej wystąpienie. Trening ACT tworzy inny kontekst dla „negatywnych” uczuć. Zaczynają one być odbierane jako mniej toksyczne. Nie zachodzi potrzeba unikania ich, aby podejmować odpowiednie działania w pracy.

Defuzja to umiejętność obserwowania własnych myśli – bez zezwalania im, by nami zarządzały. Natomiast do fuzji poznawczej dochodzi w momencie, gdy myśli wywierają nieelastyczny wpływ na działania człowieka [30]. Nie posiadamy pełnej kontroli nad treściami poznawczymi. U każdego pojawiają się czasem takie, które są bezproduktywne i niepomocne. Wyobraź sobie pracowniczkę na polu naftowym, u której pojawia się myśl: „Jest zbyt upalnie, bym nosiła mój kask! Nie założę go dzisiaj.” Jeśli u tej pracowniczki dojdzie do fuzji z treściami poznawczymi, może to ją skłonić, by zachowywała się w sposób zagrażający jej bezpieczeństwu. W trakcie treningu ACT pracownicy nabywają umiejętności defuzji, pomagających im uważnie obserwować niepomocne myśli i stwarzają szansę podejmowania produktywnych działań, nawet w obliczu poznawczych przeszkód. Trening ACT zachęca pracowników, by zauważali, że mogą angażować się w zachowania ukierunkowane na cel nawet wtedy, gdy pojawiają się te rozpraszające myśli. W trakcie treningu można poprosić pracownika, by uniósł prawą rękę nad swoją głową i powiedział na głos: „Nie mogę unieść mojej prawej ręki. Cokolwiek by się nie działo, nie mogę tego zrobić.” Ten prosty przykład ilustruje, że język nie posiada sam z siebie funkcji kontrolnych. Połączenie umiejętności defuzji i uważności oraz przeniesienie ich na grunt pracy może być pomocne dla wcześniej wspomnianej pracowniczki pola naftowego. Umiejętności te pozwalają jej zauważyć, gdy pojawia się ta automatyczna, szkodliwa myśl o niezakładaniu kasku. Może dzięki nim obserwować swój wewnętrzny monolog, jednocześnie zachowując się bezpiecznie w obecności tej myśli.

Zmiana perspektywy to kolejny proces w treningu ACT, który wspiera rozwój elastyczności psychologicznej [31]. Pracownicy uczą się dostrzegać, jak ich własna perspektywa na temat tego, kim są i jak siebie opisują, może wywierać czasami negatywny wpływ na ich działania. Na przykład, jeśli na trening obejmujący całe przedsiębiorstwo zaprosi się doświadczonego menedżera, ten może powiedzieć: „Ja tutaj jestem weteranem. Nie potrzebuję dodatkowego treningu, by wiedzieć, jak mam wykonywać swoją pracę!” Ten lider, wierząc w taki opis siebie, wpłynie negatywnie na własną elastyczność psychologiczną i przyszłą wydajność w pracy. W treningu ACT zaprasza się do tego, by „zrobić krok do tyłu” i zauważyć niepomocny konstrukt „Ja”, przyjmując szerszą perspektywę tego, kim jesteśmy. Osoby odbywające trening uczą się tego, że nie są swoimi rolami, tytułami, emocjami, doznaniami, myślami czy pragnieniami. To są po prostu doświadczenia, które miewamy. Taka perspektywa umożliwia pracownikowi zachowywać się bardziej elastycznie w obecności tych psychologicznych zdarzeń, które mogłyby zakłócać produktywność lub podnosić poziom stresu.

Określanie wartości w treningu ACT skłania pracowników, by przyjrzeli się temu, co nadaje znaczenie ich życiu i wyborom. Wartości odnoszą się do określonych werbalnie, wolno wybranych kierunków działania, które stanowią wzmocnienie do angażowania się w te osobiście istotne działania [32]. Na przykład, jeżeli dyrektor szpitala wyrazi szczerą motywację do zredukowania cierpienia w jego środowisku i uzna za swój cel zmianę zachowania w ramach wykonywanego przez siebie zawodu, to określa on w ten sposób swoje wartości. Łączy te werbalizacje ze swoimi zawodowymi wysiłkami. Model treningu ACT zakłada, że określenie zawodowych wartości może wzmocnić elastyczność psychologiczną w miejscu pracy. Trening ACT stwarza okazję, by pracownicy zbadali cele stojące za ich wyborami i wyrazili, czemu podejmują się takich, a nie innych, kroków. Określenie wartości pozwala im zgłębiać ich osobistą misję. Podejście obecne w ramach tego treningu pomaga zharmonizować misję osobistą z misją organizacji. Gdy ludzie mogą powiązać własne wartości z planem działalności firmy, prawdopodobnie wpłynie to na ich poziom motywacji do osiągania istotnych celów. Może to przekładać się na wytrwałość, gdy na drodze do ważnego celu pojawiają się przeszkody, a także na poziom skupienia się na zaangażowanym działaniu, dzięki umiejętności zmiany perspektywy, defuzji, akceptacji i uważności.

Zaangażowane działanie definiuje się jako mierzalne, ugruntowane w wartościach zachowanie. Trening ACT, w ramach celów wyznaczonych przez przedsiębiorstwo, łączy te zachowania z kluczowymi wskaźnikami wydajności. [1,21]. Aby móc zaobserwować efektywność pracownika i elastyczność psychologiczną, organizacja i pracownik muszą określić obiektywne zadania związane z pracą oraz ich oczekiwane rezultaty. Firmy zazwyczaj korzystają z kontraktów, by określać zadania wymagające realizacji. Wprowadzają listy zadań i opisy stanowisk, informując o działaniach, które muszą zostać podjęte w ramach wykonywanej pracy. Posiadanie klarownej „listy rzeczy do zrobienia” wspiera pracowników w osiąganiu sukcesów. Oznaką tego, że pracownik zachowuje się w sposób elastyczny i osiąga ostateczny cel, przyświecający treningowi ACT, jest efektywne realizowanie istotnych zadań z „listy rzeczy do zrobienia”. Ponadto, taki pracownik lepiej radzi sobie w obliczu stresu i czynników zakłócających pracę.

Te sześć kluczowych procesów, obecnych w treningu ACT, przeplata się wzajemnie. Dzięki temu pracownicy zyskują umiejętności pozwalające celowo angażować się w istotne działania, uważnie przy tym obserwując swoje myśli, narracje o sobie, emocje, doznania, mogące stać się przeszkodami na drodze do optymalnych osiągnięć. Liderzy rynkowi, zainteresowani zwiększeniem wydajności pracy, mogą czerpać korzyść z treningu ACT właśnie dzięki jego efektywności w poprawie elastyczności psychologicznej. Przed zaangażowaniem się weń warto zatem zapoznać się z dowodami, które pokazują, jak to podejście konsultingowe prowadzi do znaczących rezultatów na poziomie organizacji.

Przegląd badań o treningu ACT

Bond i Bunce [33] zbadali zachowanie operatorów call center w instytucji finansowej i odkryli, że wyższy poziom akceptacji pozwalał przewidzieć większe osiągi w pracy i lepsze zdrowie psychiczne. Operatorzy uzyskujący wyższe wyniki w mierzącym elastyczność psychologiczną kwestionariuszu AAQ popełniali na komputerze mniej błędów związanych z pracą. Pojawiła się także istotna statystycznie pozytywna korelacja pomiędzy akceptacją i satysfakcją z wykonywanej pracy. W replikacji badania [35] w innej instytucji finansowej ponownie okazało się, że wyższy poziom elastyczności psychologicznej pozwalał przewidzieć lepsze zdrowie psychiczne i większą wydajność przy zadaniu, do którego pracownicy byli świeżo przeszkoleni. To badanie sugeruje, że gdy podczas szkolenia, w którym wdrażana jest nową umiejętność, ci pracownicy, którzy nie rozpraszają się lub nie unikają frustracji związanych z krzywą postępów w nauce, osiągają lepsze wyniki szkolenia. Co więcej, z replikacji tej wynika, że elastyczność psychologiczna pracowników pozwala im łatwiej wychwytywać i reagować na okazje związane z celami. Gdy pracownicy przejdą trening ACT, stają się bardziej skłonni do podejmowania nowych inicjatyw przy wykonywaniu zadań związanych z pracą w porównaniu z tymi, którzy nie wzięli udziału w treningu. Na przykład, w jednym z badań [36] pracownicy służby zdrowia oczekiwali na szkolenie dotyczące farmakoterapii opartej na dowodach naukowych. Przed wzięciem udziału w szkoleniu jedna z grup otrzymała trening ACT, a druga uczestniczyła w edukacyjnym warsztacie kontrolnym. Następnie obie grupy wzięły udział w treningu z farmakoterapii. Grupa terapeutów, która przedtem uczestniczyła w treningu ACT, odnotowywała po trzymiesięcznym powtórnym pomiarze istotny statystycznie wzrost przekierowań do specjalistów stosujących farmakoterapię opartą na dowodach w stosunku do grupy kontrolnej. Innymi słowy, trening pracowników zachował się lepiej w głowach tych, którzy przeszli wcześniej przez trening ACT.

Ponadto, grupa po treningu ACT oceniała mogące utrudniać wprowadzanie najlepszych praktyk psychologiczne przeszkody jako mniej wiarygodne w porównaniu z grupą kontrolną, zarówno bezpośrednio po treningu i trzymiesięcznym powtórnym pomiarze. Zaobserwowano u niej także wyższą elastyczność psychologiczną. W podobnym badaniu [37] terapeuci, którzy przez 8 tygodni uczestniczyli w cotygodniowym 90-minutowym treningu ACT, byli bardziej skłonni przyjąć zalecenia z warsztatu edukacyjnego i kontynuować wykorzystanie nabytych umiejętności niż terapeuci, którzy nie uczestniczyli w treningach ACT. Trening akceptacji i zaangażowania pozwala zatem nie tylko wdrożyć nowe umiejętności do istniejącego już repertuaru, ale pomaga również je utrzymać.

Inny eksperyment w korporacyjnym call center [38] wykazał, że pracownicy z większą elastycznością psychologiczną uważali, że mają większą kontrolę nad wykonywaną pracą. Inaczej mówiąc, dostrzegali u siebie zdolność do wpływania na środowisko pracy, czyniąc je mniej zagrażającym i dającym więcej satysfakcji. Badacze zauważyli, że „dzięki takiemu postrzeganiu kontroli, ludzie doświadczali większej poprawy w absencji w pracy i zdrowiu psychicznym” (str. 652).

Podtrzymywanie elastyczności psychologicznej może także wpływać na wypalenie zawodowe pracowników. Wypalenie zawodowe jest reakcją na przewlekłe interpersonalne i emocjonalne stresory w pracy. Charakteryzuje je wyczerpanie, brak efektywności i cynizm [39]. Znaczącym predyktorem wypalenia zawodowego jest niższy poziom elastyczności psychologicznej [40]. W innym badaniu pracownicy sektora usług z większą elastycznością psychologiczną zgłaszali niższy poziom wyczerpania emocjonalnego pod koniec dnia pracy, a także przejawiali zdolność do zmniejszenia poziomu wyczerpania podczas bardziej stresujących dni [41]. Przedstawiciele sektora usług w tej próbce doświadczali stresu na poziomie interpersonalnym, gdy musieli rozpatrywać skargi klientów. Dodatkowo, musieli trzymać się protokołu, który określał, że w kontakcie z klientem, należy przejawiać pozytywne usposobienie pomimo odczuwanego stresu. Według badaczy, wyższa elastyczność psychologiczna „przenosi energię i uwagę z dala od intensywnej regulacji emocji… w kierunku innych, bardziej istotnych zawodowo i mniej obciążających psychologicznie zadań” (str. 1274). Inaczej mówiąc, elastyczność psychologiczna pracowników wpłynęła na akceptowanie interpersonalnego napięcia i emocji wokół frustracji związanych z pracą, jednocześnie utrzymując zaangażowanie w optymalną jakość świadczonych usług. Na szczęście, trening ACT umożliwia wzrost elastyczności psychologicznej wobec stresorów w miejscu pracy.

W badaniu z losowym doborem do próby (RCT), skupiającym się na zarządzaniu stresem u 90 pracowników w dużych mediach [42], uczestnicy byli losowo przypisywani do treningu ACT, do Programu Promocji Innowacji (Innovation Promotion Program; IPP), którego celem była pomoc pracownikom w zidentyfikowaniu i zmianie stresujących zdarzeń w pracy, lub do oczekującej grupy kontrolnej. Przez czternaście tygodni przeprowadzono trzy grupowe interwencje, po pół dnia każda. Grupa z treningiem ACT wykazała znacząco większą poprawę w ogólnej ocenie stresu i zdrowia psychicznego niż pozostałe grupy. Co ciekawe, mimo że w treningu ACT nie stawiano sobie innowacyjności jako możliwy rezultat, grupy IPP i treningu ACT jednakowo efektywnie wpłynęły na podniesienie skłonności do wynajdywania nowych sposobów na to, jak obniżyć ilość stresu w miejscu pracy. W innym badaniu przeprowadzono trzy trwające pół dnia treningi ACT dla pracowników rządowych. Odnotowano tu znaczący wzrost elastyczności psychologicznej i redukcję emocjonalnego wyczerpania w porównaniu z grupą kontrolną [43]. Dalsze badanie, sprawdzające jak trening ACT wpływa na zarządzanie stresem, wykazało istotny statystycznie efekt w poprawie zdrowia psychicznego dla tej próbki pracowników. Było szczególnie pomocne dla tych, którzy odczuwali głęboki stres [44].

Dodatkowe wyniki badań potwierdziły zasadność przeprowadzania treningu ACT w celu złagodzenia poziomu stresu u pracowników uniwersytetu [45], nauczycieli wczesnoszkolnej edukacji specjalnej [46] oraz u ludzi pracujących z osobami z diagnozą niepełnosprawności intelektualnej [47, 48]. Pracownicy służby zdrowia, którzy otrzymali sześć ACTowych konsultacji telefonicznych, zgłosili poprawę w radzeniu sobie z wypaleniem zawodowym i znaczne postępy w osobistych osiągnięciach. [49]. Z kolei menedżerowie średniego szczebla korzystający z opartej na ACT apki z powodzeniem radzili sobie ze stresem w środowisku pracy [50]. Wymienione tu interwencje pokazują, że trening ACT może być skutecznie wdrażany w miejscu pracy.

Bibliografia

1. Moran DJ: ACT for leadership: using acceptance and commitment training to develop crisis-resilient change managers. Int J Behav Consult Ther 2010, 6:341-355.
2. Hayes SC, Strosahl K, Wilson KG: Acceptance and Commitment Therapy: An Experiential Approach to Behavior Change. NY: Guilford Press; 1999.
3. Hayes SC, Luoma J, Bond F, Masuda A, Lillis J: Acceptance and commitment therapy: model, processes, and outcomes. Behav Res Ther 1999, 44:1-25.
4. Bricker JB, Mull K, Vilardaga R, Kientz JA, Mercer LD, Akioka K, Heffner JL: Randomized, controlled trial of a smartphone app for smoking cessation using Acceptance and Commitment Therapy. Drug Alcohol Depend 2014, 143:87-94 http://dx.doi.org/ 10.1016/j.drugalcdep.2014.07.006.
5. Steiner JL, Bogusch L, Bigatti SM: Values-based action in fibromyalgia: results from a randomized pilot of acceptance and commitment therapy. Health Psychol Res 2013, 1:e34-e34.
6. Clarke S, Kinston J, James K, Bolderston H, Remington B: Acceptance and commitment therapy group for treatment-resistant participants: a randomised controlled trial. J Context Behav Sci 2014, 3(3):179-188.
7. Craske MG, Niles AN, Burklund LJ, Wolitzky-Taylor KB, Vilardaga J, Arch JJ, Lieberman MD: Randomized controlled trial of cognitive behavioral therapy and acceptance and commitment therapy for social phobia: outcomes and moderators. J Consult Clin Psych 2014, 82(6):1034-1048 http:// dx.doi.org/10.1037/a0037212.
8. Brown FL, Whittingham K, Boyd RN, McKinlay L, Sofronoff K: Improving child and parenting outcomes following paediatric acquired brain injury: a randomised controlled trial of Stepping Stones Triple P plus acceptance and commitment therapy. J Child Psychol Psych 2014, 55:1172-1183.
9. Whittingham K, Sanders M, McKinlay L, Boyd RN: Interventions to reduce behavioral problems in children with cerebral palsy: an RCT. Pediatrics 2014, 133:1-9.
10. Trompetter HR, Bohlmeijer ET, Veehof MM, Schreurs KMG: Internet-based guided self-help intervention for chronic pain based on acceptance and commitment therapy: a randomized controlled trial. J Behav Med 2015, 38:66-80 http://dx.doi.org/ 10.1007/s10865-014-9579-0.
11. Rafiee M, Sedrpoushan N, Abedi MR: The effect of acceptance and commitment therapy on reducing anxiety symptoms and body image dissatisfaction in obese women. J Social Issues Human 2014, 2:187-190.
12. Hoseini SM, Rezaei AM, Azadi MM: Effectiveness of acceptance and commitment group therapy on the self-management of type 2 diabetes patients. J Clin Psychol [Iran] 2014, 5:55-64.
13. Tamannaeifar S, Gharraee B, Birashk B, Habibi M: A comparative effectiveness of acceptance and commitment therapy and group cognitive therapy for major depressive disorder. Zahedan J Res Med Sci 2014, 16:29-31.
14. Mojtabaie M, Gholamhosseini S: Effectiveness of acceptance and commitment therapy (ACT) to reduce the symptoms of anxiety in women with breast cancer. J Social Issues Human 2014, 4:522-527.
15. Livheim F, Hayes L, Ghaderi A, Magnusdottir T, Ho¨ gfeldt A, Rowse J, Turner S, Hayes SC, Tengstro¨m A: The effectiveness of acceptance and commitment therapy for adolescent mental health: Swedish and Australian pilot outcomes. J Child Family Stud 2014 http://dx.doi.org/10.1007/s10826-014-9912-9.
16. Katterman SN, Goldstein SP, Butryn ML, Forman EM, Lowe MR: Efficacy of an acceptance-based behavioral intervention for weight gain prevention in young adult women. J Context Behav Sci 2014, 3:45-50.
17. Avdagic E, Morrissey SA, Boschen MJ: A randomised controlled trial of acceptance and commitment therapy and cognitive-behaviour therapy for generalised anxiety disorder. Behav Change 2014, 31:110-130.
18. Villagra´ P, Ferna´ ndez P, Rodrı´guez F, Gonza´ lez A: Acceptance and commitment therapy vs. cognitive behavioural therapy in the treatment of substance use disorder with incarcerated women. J Clin Psychol 2014, 70:644-657.
19. Gloster AT, Klotsche J, Chacker S, Hummel K, Hoyer J: Assessing psychological flexibility: what does it add above and beyond existing constructs? Psychol Assess 2011, 23:970-982.
20. Hayes SC, Strosahl KD, Bunting K, Twohig M, Wilson K: A practical guide to acceptance and commitment therapy. In What is Acceptance and Commitment Therapy?. Edited by Hayes S, Strosahl K. New York: Springer; 2004:3-29.
21. Moran DJ: Promoting psychological flexibility in clinical settings. Behav Anal Dentistry – Psicologia Odontoiatrica 2013:21-27.
22. David S, Congleton C: Emotional agility: how effective leaders manage their negative thoughts and feelings. Harvard Bus Rev 2013, 91:125-128.
23. Flaxman PE, Bond FW, Livheim F: The Mindful and Effective Employee: An Acceptance and Commitment Therapy Training Manual for Improving Well-Being and Performance. New Harbinger Publications; 2013.
24. Bach P, Moran DJ: ACT in Practice: Case Conceptualization in Acceptance and Commitment Therapy. CA: New Harbinger Publications; 2008, .
25. Killingsworth MA, Gilbert DT: A wandering mind is an unhappy mind. Science 2010, 330:932.
26. Hayes SC, Wilson KG, Gifford EV, Follette VM, Strosahl K: Emotional avoidance and behavioral disorders: a functional dimensional approach to diagnosis and treatment. J Consult Clin Psych 1996, 64:1152-1168.
27. Roemer L, Litz BT, Orsillo SM, Wagner AW: A preliminary investigation of the role of strategic withholding of emotions in PTSD. J Trauma Stress 2001, 14:149-156.
28. Boeschen LE, Koss MP, Figuerdo AJ, Coan JA: Experiential avoidance and postraumatic stress disorder: a cognitive meditational model of rape recovery. J Aggress Maltreat Trauma 2001, 4:211-245.
29. Polusny MA, Rosenthal MZ, Aban I, Follette VM: Experiential avoidance as a mediator of the effects of adolescent sexual victimization on negative adult outcomes. Violence Victims 2002, 19:109-120.
30. Blackledge JT: Disrupting verbal processes: cognitive defusion in acceptance and commitment therapy and other mindfulness-based psychotherapies. Psychol Rec 2007, 57:555-577.
31. Foody M, Barnes-Holmes Y, Barnes-Holmes D: The role of self in acceptance and commitment therapy. In The Self and Perspective Taking. Edited by McHugh L, Stewart I. NV: Context Press; 2012:125-142.
32. Wilson KG, DuFrene T: Mindfulness for Two: An Acceptance and Commitment Therapy Approach to Mindfulness in Psychotherapy. Oakland, CA: New Harbinger; 2009,
33. Bond FW, Bunce D: The role of acceptance and job control in mental health, job satisfaction and work performance. J Appl Psychol 2003, 88:1057-1067.
34. Bond FW, Hayes SC, Baer RA, Carpenter KC, Guenole N, Orcutt HK, Waltz T, Zettle RD: Preliminary psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire-II: a revised measure of psychological flexibility and acceptance. Behav Ther 2011, 42:676-688.
35. Bond FW, Flaxman PE: The ability of psychological flexibility and job control to predict learning, job performance and mental health. J Org Behav Manage 2006, 26:113-130.
36. Varra AA, Hayes SC, Roget N, Fisher G: A randomized control trial examining the effect of acceptance and commitment therapy on clinician willingness to use evidence-based pharmacotherapy. J Consult Clin Psych 2008, 76:449-458.
37. Luoma JB, Hayes SC, Roget N, Fisher G, Padilla M, Bissett R, Kohlenberg BK, Holt C, Twohig MP: Augmenting continuing education with psychologically-focused group consultation: effects on adoption of group drug counseling. Psychother Theory Res Pract Train 2007, 44:463-469.
38. Bond FW, Flaxman PE, Bunce D: The influence of psychological flexibility on work redesign: mediated moderation of a work reorganisation intervention. J Appl Psychol 2008, 93:645-654.
39. Maslach C, Schaufeli WB, Leiter MP: Job burnout. Annu Rev Psychol 2001, 52:397-422.
40. Vilardaga R, Luoma JB, Hayes SC, Pistorello J, Levin ME, Hildebrandt MJ, Kohlenberg B, Roget NA, Bond FW: Burnout among the addiction counseling workforce: the differential roles of mindfulness and values-based processes and work-site factors. J Subst Abuse Treat 2011, 40:323-335.
41. Biron M, van Veldhoven MJPM: Emotional labor in service work: psychological flexibility and emotion regulation. Hum Relat 2012, 65:1259-1282.
42. Bond FW, Bunce D: Mediators of change in emotion-focused and problem focused worksite stress management interventions. J Occup Health Psych 2000, 5:156-163.
43. Lloyd J, Bond FW, Flaxman PE: Identifying psychological mechanisms underpinning a cognitive behavioural therapy intervention for emotional burnout. Work Stress 2013, 27: 181-199.
44. Flaxman PE, Bond FW: Worksite stress management training: moderated effects and clinical significance. J Occup Health Psych 2010, 15:347-358.
45. Hosseinaei A, Ahadi H, Fata L, Heidarei A, Mazaheri MM: Effects of group acceptance and commitment therapy (ACT)-based training on job stress and burnout. J Occup Health Psych 2013, 19:109-120.
46. Biglan A, Layton GL, Backen Jones L, Hankins M, Rusby JC: The value of workshops on psychological flexibility for early childhood special education staff. Top Early Child Spec 2013, 32:196-210.
47. Bethay S, Wilson KG, Schnetzer L, Nassar S: A controlled pilot evaluation of acceptance and commitment training for intellectual disability staff. Mindfulness 2013, 4:113-121.
48. McConachie DAJ, McKenzie K, Morris PG, Walley RM: Acceptance and mindfulness-based stress management for support staff caring for individuals with intellectual disabilities. Res Dev Disabil 2014, 35:1216-1227.
49. Luoma JB, Vilardaga JP: Improving therapist psychological flexibility while training acceptance and commitment therapy: a pilot study. Cogn Behav Ther 2013, 42:1-8.
50. Ly KH, Asplund K, Andersson G: Stress management for middle managers via an acceptance and commitment-based smartphone application: a randomized controlled trial. Internet Interv 2014, 1:95-101.
51. Bond FW, McHugh L, Moran DJ: Contextual behavioral science at work. Symposium at the Association for Contextual Behavioral Sciences Conference; Minneapolis, MN: 2014.
52. Moran DJ: Building Safety Commitment. IL: Valued Living Books; 2013.
53. Moran DJ: How a leader speaks: using Commitment-Based Leadership to deliver feedback to employees. J Appl Rad Behav Anal (AARBA Conference Proceedings) 2013:9-16.

D.J. Moran

 

Kompetencje terapeuty ACT

Autorzy Jason Luoma, Steven Hayes, Robyn Walser
Polska wersja Bartosz Kleszcz

Co to znaczy „prowadzić terapię lub trening ACT”? Ze względu na integratywny, funkcjonalny model żadne konkretnie ćwiczenie nie definiuje istoty tego podejścia. Ważne będzie zatem dla własnego rozwoju oraz dla dobra klientów, aby wiedzieć, gdzie kończą się granice tego podejścia opartego na dowodach. Zapewnia to poniższa lista kompetencji zawierająca składowe sześciu procesów – akceptacji, defuzji, kontaktu z chwilą obecną, ja jako kontekstu, wartości, zaangażowanego działania – oraz postawy terapeutycznej ACT.

Możesz także ściągnąć dokument zawierający wszystkie poniższe kompetencje. Dokument jest dostępny do swobodnego użytku własnego.

Skala kompetencji

Poniżej znajdziesz pewną ilość zdań związanych z kluczowymi kompetencjami ACT. Skorzystaj ze skali, aby określić swoje umiejętności na każdej z nich lub umiejętności osoby, którą oceniasz. Każde z poniższych zdań można ocenić jako ? lub na skali od 1 do 7.

• 1. Zawsze nieprawdziwe
• 2. Bardzo rzadko prawdziwe
• 3. Rzadko prawdziwe
• 4. Czasem prawdziwe
• 5. Często prawdziwe
• 6. Prawie zawsze prawdzie
• 7. Zawsze prawdziwe
• ? Nie wiem

Rozwijanie gotowości i akceptacji

• Terapeuta komunikuje klientom, że nie są uszkodzeni czy popsuci, ale że korzystają z nieużytecznych strategii.
• Terapeuta pomaga klientom nawiązać bezpośredni kontakt z paradoksalnymi efektami strategii kontroli emocji.
• Terapeuta aktywnie korzysta w interakcjach klinicznych z idei użyteczności.
• Terapeuta aktywnie zachęca klienta, aby eksperymentował z zaprzestawaniem walki o kontrolę emocjonalną i sugeruje gotowość jako alternatywę.
• Terapeuta podkreśla kontrast między użytecznością strategii opartych na kontroli, a tych opartych na gotowości.
• Terapeuta pomaga klientowi śledzić relację między gotowością a cierpieniem.
• Terapeuta pomaga klientowi nawiązać kontakt z kosztami wynikającymi z braku gotowości, ponoszonymi w dziedzinie wartościowych kierunków w życiu.
• Terapeuta pomaga klientowi doświadczać jakości związanych z gotowością.
• Terapeuta korzysta z ćwiczeń i metafor, aby ukazywać gotowość jako działanie zachodzące w obecności trudnych wewnętrznych przeżyć.
• Terapeuta modeluje gotowość w relacji terapeutycznej i pomaga klientowi generalizować te umiejętności poza terapię.
• Terapeuta umie korzystać ze stopniowanych i ustrukturyzowanych podejść kształcących gotowość.

Podważanie fuzji poznawczej

• Terapeuta rozpoznaje emocjonalne, poznawcze, behawioralne i fizyczne przeszkody klienta do okazania gotowości.
• Terapeuta sugeruje, że przywiązanie do dosłownego znaczenia tych doświadczeń czyni gotowość trudną do podtrzymania. Innymi słowy, terapeuta pomaga zobaczyć klientom własne wewnętrzne doświadczenia jako to, czym one są, a nie jako to, czym one reklamują się, że są.
• Terapeuta aktywnie podkreśla kontrast między tym, co umysł klienta mówi, że zadziała, a tym, co jego doświadczenie mówi, że zadziała.
• Terapeuta korzysta z narzędzi językowych (np. konwencji językowych), metafor i doświadczalnych ćwiczeń, aby tworzyć odstęp między klientem a konceptualizacjami jego doświadczeń.
• Terapeuta pracuje nad tym, aby klient eksperymentował z “posiadaniem” trudnych wewnętrznych doświadczeń, korzystając z postawy gotowości.
• Terapeuta korzysta z różnorodnych ćwiczeń, metafor i zadań behawioralnych, aby odkrywać ukryte właściwości języka.
• Terapeuta pomaga klientom zauważać z większą łatwością własne historie oraz nawiązywać kontakt z oceniającymi i tworzącymi wymówki właściwościami tych historii. Zwraca także uwagę na arbitralność relacji przyczynowych w ich ramach.
• Terapeuta wykrywa fuzję podczas sesji i tak samo uczy klienta ją wykrywać.
• Terapeuta korzysta z różnorodnych interwencji, aby uświadamiać zarówno ciągły przepływ wewnętrznych przeżyć, jak i to, że te przeżycia nie są toksyczne.

Nawiązywanie kontaktu z chwilą obecną

• Terapeuta umie dokonać defuzji od treści podawanych przez klienta i zwrócić uwagę na chwilę obecną.
• Terapeuta sprowadza swoje myśli i uczucia z danego momentu do relacji terapeutycznej.
• Terapeuta korzysta z ćwiczeń, aby poszerzyć świadomość doświadczania jako ciągłego procesu (np. ćwiczenia mindfulness lub w wyobraźni, które wspierają klienta w skupianiu się na ciągłym przepływie wewnętrznych doświadczeń).
• Terapeuta wykrywa, kiedy klient odpływa w przeszłość lub różne wersje przyszłości oraz uczy, jak wracać do chwili obecnej.
• Terapeuta konceptualizuje zachowanie klienta na wielu poziomach i kładzie nacisk na chwilę obecną, kiedy jest to użyteczne.
• Terapeuta praktykuje i modeluje wychodzenie ze swego umysłu i powrót do chwili obecnej podczas sesji.

Odróżnianie skonceptualizowanego Ja od Ja jako kontekstu

• Terapeuta korzysta z metafor i ćwiczeń, aby pomóc klientom rozróżnić między treścią ich świadomości a świadomością jako taką, mając na celu wzmocnienie poczucia Ja jako miejsca, pojemnika czy kontekstu dla wszystkich przeżyć oraz wzmocnienie umiejętności działania razem z tymi przeżyciami, zamiast na ich rzecz lub przeciwko im.
• Terapeuta korzysta z metafor i ćwiczeń, aby redukować przywiązanie klienta do skonceptualizowanych wersji Ja lub skonceptualizowanych Innych, gdy te konceptualizacje tworzą problematyczną sztywność lub przeszkadzają w elastycznym reagowaniu.
• Terapeuta pomaga klientom nawiązywać kontakt z szerokim i zintegrowanym poczuciem Ja poprzez budowanie poczucia bycia częścią większej całości, która rozciąga się w czasie i przestrzeni oraz pomiędzy różnymi ludźmi – czy to na poziomie grupy, ludzkości jako całości lub ciągłości świadomości jako takiej.
• Terapeuta pomaga klientom elastycznie przyjmować perspektywę wobec siebie samych, innych osób oraz własnych doświadczeń, co sprzyja elastycznym i troskliwym sposobom reagowania. Do takich perspektyw można wliczyć spojrzenie na siebie z perspektywy różnych skonceptualizowanych Ja (np. Ja pełnego miłości), perspektyw innych (prawdziwych lub wyobrażonych), perspektyw czasu (przeszłości, przyszłości) i perspektywy różnych miejsc.

Określanie wartościowych kierunków

• Terapeuta pomaga klientom określić wartościowe kierunki w życiu.
• Terapeuta pomaga klientom zaangażować się na rzecz tego, co chcą, aby reprezentowało ich życie, podporządkowując terapię temu procesowi.
• Terapeuta uczy klienta odróżniać między wartościami i celami.
• Terapeuta rozróżnia między osiągniętymi wynikami a zaangażowaniem się w sam proces życia.
• Terapeuta oznajmia o własnych wartościach istotnych podczas terapii oraz modeluje ich ważną rolę.
• Terapeuta szanuje wartości klienta i, jeśli nie jest w stanie ich wspierać, oferuje skierowanie do innego terapeuty lub inne alternatywy.

Tworzenie schematów zaangażowanego działania

• Terapeuta pomaga klientowi identyfikować cele oparte na wartościach i tworzyć plan działania związany z nimi.
• Terapeuta zachęca klienta, aby podjął i utrzymał zaangażowanie w obecności postrzeganych przeszkód (np. lęku przed porażką, traumatycznych wspomnień, smutku, posiadania racji) i by oczekiwał dodatkowych przeszkód jako konsekwencji angażowania się w zaangażowane działanie.
• Terapeuta pomaga klientowi docenić jakości związane z zaangażowanym działaniem (np. witalność, poczucie rozwoju) i utrzymując kontakt z tymi jakościami zachęca do podejmowania małych kroków.
• Terapeuta utrzymuje skupienie klienta na coraz większych i większych schematach działania, aby pomóc mu podtrzymać celowe działania w przeciągu czasu.
• Terapeuta nieoceniająco integruje potknięcia i nawroty klienta z procesem utrzymywania zaangażowania i budowania szerszych schematów efektywnego działania.

Postawa terapeutyczna ACT

• Terapeuta rozmawia z klientem z równego, wrażliwego, troskliwego, szczerego i komunikatywnego punktu widzenia, szanując zawsze obecną u klienta umiejętność przejścia z nieużytecznego do użytecznego sposobu reagowania.
• Terapeuta jest gotów otworzyć się na swój własny temat, gdy służy to celom klienta.
• Terapeuta unika korzystania z interwencji ACT w postaci gotowych formułek, zamiast tego dostosowując je do konkretnych potrzeb konkretnych klientów. Terapeuta jest gotów zmienić tok pracy, aby dostosować się do tych potrzeb w dowolnej chwili.
• Terapeuta dostosowuje interwencje i tworzy nowe metafory, doświadczalne ćwiczenia i zadania behawioralne, aby dostosować się do doświadczeń, praktyk językowych oraz społecznego, etnicznego i kulturowego kontekstu klienta.
• Terapeuta modeluje akceptację w obliczu treści stanowiących wyzwanie (np. tego, co pojawia się podczas terapii), będąc także gotowym przyjmować sprzeczne lub trudne idee, uczucia i wspomnienia bez żadnej potrzeby, aby jest rozwiązać.
• Terapeuta wprowadza doświadczalne ćwiczenia, paradoksy i metafory tam, gdzie to stosowne, zmniejszając jednocześnie nacisk kładziony na dosłowne ich interpretowanie.
• Terapeuta zawsze sprowadza dany temat z powrotem do tego, co mówi na ten temat doświadczenie klienta, i nie próbuje zastąpić tego rzeczywistego doświadczenia własnymi opiniami.
• Terapeuta nie kłóci się z klientem, nie robi mu wykładów, nie przymusza go do niczego lub nie próbuje go do niczego przekonać.
• Procesy ważne dla ACT są rozpoznawane w chwili obecnej i – gdy to na miejscu – są bezpośrednio wspierane w kontekście relacji terapeutycznej.

Jason Luoma, Steven Hayes, Robyn Walser
Bartosz Kleszcz

Warsztat ACT prowadzony przez Rikke Kjelgaard, licencjonowaną psycholog i trenerkę ACT zweryfikowaną przez ACBS (peer-reviewed ACT trainer), zaprojektowany wedle formuły „od samych podstaw do zaawansowanych kwestii na konkretny temat”.

Odbędzie się 6-7 października w Warszawie. Warsztat będzie przetłumaczony z języka angielskiego na polski, wyświetlane slajdy będą po polsku. Uczestnik otrzymuje certyfikat udziału.

Dołącz do wydarzenia na Facebooku, aby nie ominęły Cię aktualizacje związane z warsztatem.

Opis warsztatu

Czy kiedykolwiek zdarzyło ci się „utknąć” w roli terapeuty? Czy niektórzy klienci podnoszą czasem tematy, które twój umysł określa jak „trudne”? Czy kiedykolwiek przydarzył ci się moment zmagania, w którym myślałeś lub myślałaś „Jaki ma być mój następny krok?” Czy odczuwasz niepokój, lęk czy stres podczas prowadzenia terapii?

W trakcie warsztatu skupimy się nad określeniem wartości, towarzyszących tobie jako terapeucie. Zdefiniujemy także to, co „trudnego” pojawia się wraz z obecnością „trudnych” klientów. Poprzez dyskusje, prezentacje i odgrywanie scenek, przepracujemy to, co przydarza się w pracy z „trudnymi” klientami. Przyjrzymy się również zachodzącym w interakcji procesom terapeutycznym, wykorzystując do tego perspektywę modelu ACT, osadzoną we współczuciu.

Celem przyświecającym naszej wspólnej pracy będzie rozszerzenie twojego repertuaru w roli terapeuty tak, abyś wykazywał lub wykazywała się większą elastycznością i współczuciem w pracy z „trudnymi” klientami. Wszystko to w kontekście twoich indywidualnych wartości, inspirujących do działania w zgodzie z nimi w trakcie procesu terapeutycznego.

Cele warsztatu

• jak pracować efektywnie podczas kreatywnego braku nadziei, procesu ACT tworzącego fundament pod terapeutyczną zmianę
• jak płynnie i elastycznie przechodzić pomiędzy procesami ACT
• jak kształtować zachowanie klienta podczas sesji
• jak korzystać ze współczucia w trakcie sesji
• jak okazywać współczucie samemu lub samej sobie w roli terapeuty

Po tym warsztacie będziesz umieć

• identyfikować i sporządzać listę „trudnych” tematów w terapii oraz rozpoznawać, co wpływa na to, że klienci wydają się być „trudni”
• określać i dawać wyraz w działaniu własnym terapeutycznym wartościom
• okazywać szeroki repertuar zachowań nawet pod presją
• korzystać z procesu kreatywnego braku nadziei tak, aby odnaleźć w sobie więcej elastyczności w kontaktach z klientami
• pielęgnować współczucie wobec siebie i klientów

Dla kogo

• dla psychoterapeutów, trenerów, coachów, psychiatrów pracujących z wymagającymi klientami
• dla studentów chcących lepiej poznać ACT i przygotować się do pracy z wykorzystaniem tego nurtu
• dla terapeutów CBT i innych nurtów, którzy czują, że potrzebują w ramach szkolenia większej ilości pracy własnej
• dla osób czujących się czasem nieadekwatnie, bezsilnie wobec wyzwań stojących przed nimi w kontakcie z drugim człowiekiem i chcących być przygotowanymi na to w przyszłości
• dla przedstawicieli wszystkich nurtów terapeutycznych – ACT, mający korzenie w podejściu behawioralnym, jest łatwo integrowalnym nurtem zarówno do pracy z klientem, jak i z samym lub samą sobą
• dla praktyków szukających pracy własnej w kierunku większej elastyczności psychicznej i współczucia tak wobec innych, jak i wobec siebie

O Rikke

Licencjonowana psycholog, trenerka ACT zweryfikowana przez ACBS (ACT peer-reviewed trainer). Dyrektor naczelny i założycielka ACT Danmark i Human ACT Sweden. Rikke organizuje treningi ACT i CBT w Danii od 2007 roku, mając za sobą ponad 200 przeprowadzonych warsztatów. Stworzyła także 2-letni, specjalistyczny program treningowy ACT, który cieszy się ogromną popularnością. Jest uznaną trenerką i prelegentką, zarówno w krajach skandynawskich, jak i na scenie międzynarodowej. Rikke mieszka ze swoją rodziną w południowej Szwecji. Poza pracą, prowadzi także swój kreatywny biznes (malowanie i metalurgię srebra) i jest zaangażowana w kilka artystycznych działalności.

Zobacz pełne CV (pdf).

Organizacja

Czas. Weekend 6-7 października. Warsztat w godzinach 10-18 (sobota) oraz 9-17 (niedziela) z dłuższą przerwą w środku i kilkoma krótszymi na kawę.

Miejsce. Warszawa, budynek SWPS przy ul. Chodakowskiej 19/31, sala DO3. Limit miejsc: 60.

Opłata. Liczy się data na przelewie.

• Do 30 czerwca opłata wynosi 900 zł.
• Od 1 lipca do 23 września opłata wynosi 1000 zł.
• Od 24 września opłata wynosi 1100 zł.

Dostępna zniżka „we dwoje raźniej”. 50 zł od osoby taniej za zapis parami. Przy zgłoszeniu proszę napisać, razem z kim się zgłaszasz.

Możliwość wystawienia faktury – proszę zaznaczyć to w mailu. Przelew proszę wykonać z tytułem RIKKE 2018 [IMIĘ I NAZWISKO UCZESTNIKA]:

Bartosz Kleszcz Psychoterapia i Szkolenia
Inteligo 50 10205558 1111168586100067
Aleja Zwycięstwa 31/8
41-200 Sosnowiec

Patronat medialny

Z radością informujemy, że Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne objęło to wydarzenie patronatem medialnym. Na uczestników czekają trzy książki do ACT do rozlosowania:

• Steven Hayes „W pułapce myśli”
• Kelly Wilson, Troy DuFrene „W sieci natrętnych myśli”
• Russ Harris „Zrozumieć ACT”

Bardzo dziękujemy za wsparcie. Nagrody zostaną rozdane podczas samego warsztatu.

Oprócz tego patronat medialny objęły Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej oraz Association for Contextual Behavioral Science Polska.

Kontakt, pytania i informacja o zapisie

Proszę o kontakt mailowy przez formularz poniżej (mail obsługiwany jest przez sekretarkę). Proszę zaznaczyć, odnośnie jakiego wydarzenia jest wiadomość.

Zapraszamy także, by w razie pytań dzwonić bezpośrednio do Bartosza Kleszcza +48 570 295 870

II Poznańska Konferencja ACT (3–4 XII 2016)

Oto kilka wykładów z II Poznańskiej Konferencji ACT, która odbyła się tylko pół roku po tej pierwszej! W stosunku do poprzedniej zaszło wiele zmian. Pojawił się pierwszy zagraniczny gość – Louise Hayes, która opowiadała o zastosowaniu w terapii modelu DNA V (model elastyczności psychicznej dostosowany do pracy z dziećmi i młodzieżą). Konferencja trwała dwa dni, a drugiego dnia pojawiły się po raz pierwszy warsztaty. Zachował się natomiast ogólny projekt konferencji – darmowy udział oraz duży wkład studentów, którzy ucząc innych uczyli się także sami.

Komitet naukowy konferencji stanowili:

• prof. Paweł Ostaszewski,
• dr Agnieszka Mościcka-Teske,
• dr Mariusz Zięba,
• dr Anna Ziółkowska,
• dr Katarzyna Markowska-Regulska

Komitet organizacyjny stanowili:

• Uniwersytet SWPS, Wydział Zamiejscowy w Poznaniu
• Koło Naukowe Tu i Teraz
• ACBS Polska

Pierwsza część, studencka, została tym razem zorganizowana wokół modelu triflex, zawierającego trzy wzajemnie wspierające się postawy reprezentujące różne aspekty elastyczności psychicznej:

• Niestety pojawiłem się na SWPS zbyt późno, aby nagrać Joannę Roman opowiadającą o postawie otwartej, stąd brak tej części w nagraniach
• O postawie uważnej opowiedziała mgr Barbara Ostrowska
• O postawie zaangażowanej opowiedział Maciej Jankowski

Z drugiej części konferencji można zapoznać się z wykładami:

• mgr Anny Lipskiej opowiadającej o wynikach swoich badań na temat relacji diagnozowania psychiatrycznego i dobrostanu psychicznego
• mgr Pawła Dybernego, który zapoznał nas z ACT Matrix (czyli po polsku macierzy ACT) – popularnym narzędziem diagnostycznym do terapii i coachingu ACT
• mgr Tomasz Zięciak wykładał o tym, jak elastyczność psychologiczna może pomóc osobom stygmatyzującym się z powodu chorób skóry
• mgr Bartosz Kleszcz opowiedział o badaniach na temat (braku) postępów w zwiększaniu skuteczności terapii behawioralnych oraz o tym, za pośrednictwem czego taka terapia w ogóle działa
• mgr Joanna Dudek zapoznała nas z FAP (functional analytic psychotherapy) – psychoterapią opartą na analizie funkcjonalnej, także należącą do nurtu trzeciej fali terapii behawioralnej

Pełne informacje o programie konferencji oraz część prezentacji znajdziecie na stronie SWPS.

https://www.youtube.com/watch?v=00Jg30-2NRQ

https://www.youtube.com/watch?v=j8NzbWW3tTw

https://www.youtube.com/watch?v=iHNE7rQOjNc

https://www.youtube.com/watch?v=Jij561iKb6A

https://www.youtube.com/watch?v=6R8Xu6mSrjE

https://www.youtube.com/watch?v=wKyS54fd09I

https://www.youtube.com/watch?v=OLy9G37MyTo

Wstęp do ACT online

Zapraszam do udziału w kursie ACT online. To jego szósta edycja, ułożona na podstawie licznych pojedynczych szkoleń – spójne wprowadzenie do tego nurtu, poświęcone nabyciu podstawowych kompetencji do pracy z klientem oraz pozwalające przeżyć tę wiedzę na sobie.

Szkolenie obejmuje 24 godziny podzielone na 6 spotkań i w tej edycji odbywa się w niedziele od 9 do 13. Startuje 22 września 2019 i trwa do 5 stycznia 2020 – szczegóły poniżej.

Szkolenie prowadzi Bartosz Kleszcz. Więcej informacji o prowadzącym tutaj.

Dla kogo

Istnieją dowody naukowe wskazujące na skuteczność ACT w wielu dziedzinach – od problemów psychicznych przez interwencje w pracy, pracę ze sportowcami, coaching oraz zmniejszanie stygmatyzacji. Stąd szkolenie skierowane jest do:

• Terapeutów, psychologów coachów, psychiatrów, pielęgniarek, pracowników socjalnych.
• Osób na ostatnich latach studiów powiązanych kierunków, chcących wkroczyć w sferę zawodową z konkretnymi umiejętnościami.
• Osób nie zajmujących się pomocą zawodowo, chcących poznać ten nurt od kuchni i zacząć wykorzystywać go w swoim życiu.

Nacisk na praktykę

Najlepszy ACT to taki robiony nie wedle ścisłego protokołu, a reagujący na bieżąco na zachowanie klienta. Stąd bardzo istotne jest nie tylko zrozumienie teorii i opanowanie technik, ale także złapanie ducha, „feelingu” tej terapii. Warsztat kładzie zatem silny nacisk na praktykę – przeżycie procesów ACT na własnej skórze w trakcie i pomiędzy spotkaniami.

Każde ze spotkań składa się okazji do treningu własnego, a po nich uczestnicy otrzymają bogaty zestaw materiałów do utrwalania wiedzy dla siebie i swoich klientów. Umożliwia to przyswajanie wiedzy nawet zanim jeszcze zacznie się to wykorzystywać ACT w pracy, patrząc tylko na swoje życie przez oczy i uszy tego podejścia.

Online

Szkolenie online to wygodne i ekonomiczne rozwiązanie – możesz uczyć się prosto z domu. W porównaniu do tradycyjnych rozwiązań odchodzą koszty dojazdu, zakwaterowania oraz utrzymywania się na miejscu. Prowadzone jest przez aplikację zoom.us, która daje dobrą jakość połączenia oraz możliwość dzielenia spotkania na odrębne pokoje i ćwiczenia w grupach.

A jeśli minie Cię jakieś spotkanie, możesz bezpłatnie nadrobić to podczas następnej edycji.

---

Zakres tematyczny

• Podstawy naukowe elastyczności psychologicznej. Elastyczność to główny konstrukt w ACT. Występuje jako ważny czynnik we wszystkich terapiach behawioralnych oraz interwencjach nastawionych na rozwój i poprawę jakości życia. Ok. 50 badań wskazuje, że jest mediatorem zmiany terapeutycznej – zmienną odpowiadająca za to, dlaczego terapia lub coaching działa, a nie tylko korelującą z innymi.
• Wykorzystanie 6 procesów ACT. Elastyczność psychologiczna ma 6 aspektów – akceptację, defuzję, kontakt z tu i teraz, ja jako kontekst, wartości i zaangażowane działanie. Są to transdiagnostyczne procesy pozwalające skonceptualizować każdy problem psychiczny oraz dostosować interwencję do potrzeb klienta.
• Tworzenie sprzyjającej terapii relacji terapeutycznej. Gdyby wziąć behawioryzm, nadać mu ludzką twarz i dodać trochę serca, wyszedłby ACT. Dobra relacja jest punktem wyjścia do efektywnej pracy i narzędziem terapeuty oraz coacha do kształtowania sześciu procesów.
• Zrozumienie i wykorzystanie RFT. Relational Frame Theory (teoria ram relacyjnych) to postępowa behawioralna teoria języka i poznania. Pozwala zrozumieć istotę i specyfikę ludzkiego cierpienia, ma także silny (i coraz silniejszy w miarę nowych odkryć) wpływ na to, jak wygląda praktyka ACT, umożliwiając wyższą precyzję i skuteczność interwencji.

Rodzaje materiałów

• Prezentacje ze szkolenia. Możesz wrócić do poruszonych materiałów, odświeżyć ćwiczenia, przypomnieć sobie ich strukturę.
• Materiały do wydruku do pracy z klientami. Twoi klienci będą mogli dostać materiały do pracy własnej pozwalające im lepiej rozumieć, co się z nimi dzieje, oraz trenować wybrane umiejętności.
• MP3 z ćwiczeniami do praktyki własnej i dla klientów. Odsłuchanie ćwiczeń w domu lub pracy pomoże Tobie i klientom utrwalać nową wiedzę oraz stopniowo budować nowe umiejętności radzenia sobie.
• Zadania na czas pomiędzy spotkaniami tyczące się każdego z procesów ACT. Jasne cele do wypełnienia związane z tematem danego szkolenia.
• Lista wszystkich technik ze szkolenia. Nie wszystko z warsztatu da się zapamiętać od razu. Lista poznanych technik pozwoli ci je lepiej sobie przypominać, ułatwi planowanie interwencji oraz łatanie luk w wiedzy.

Kiedy

Niedziele 09:00-13:00 co drugi tydzień. Małe dawki i przerwy między spotkaniami pozwalają na lepsze przyswojenie nowej wiedzy.

Daty spotkań to:

• 22 września
• 6 października
• 17 listopada
• 1 grudnia
• 15 grudnia
• 5 stycznia

Limit osób: 20 uczestników + osoby nadrabiające nieobecność z poprzedniej edycji.

Opłata

Bazowa cena za cały kurs to 1200 zł i od tej kwoty odliczane są zniżki:

• We dwoje raźniej. 10% taniej (120 zł) za zapis parami. Przy zgłoszeniu proszę napisać, razem z kim się zgłaszasz.
• Wczesna wpłata. 10% taniej (120 zł) za wpłatę do 6 września.
• Koszt szkolenia przy wszystkich zniżkach to 960 zł.

Uczestnicy kursu mogą skorzystać z jednej sesji superwizyjnej za 50% ceny. Więcej informacji tutaj.

Możliwość zapłaty w dwóch ratach – 500 zł najpierw i reszta przed czwartym spotkaniem.

Możliwość wystawienia faktury. Po ukończonym szkoleniu wystawiam certyfikat udziału. Przelew proszę wykonać z tytułem KLESZCZ 2019 na:

Bartosz Kleszcz Psychoterapia i Szkolenia
Inteligo 50 10205558 1111168586100067
Aleja Zwycięstwa 31/8
41-200 Sosnowiec

Opinie uczestników

Wszystko z czym zapoznałam się na warsztacie było dla mnie w jakiś sposób interesujące lub użyteczne – bo nowe. Jestem studentką 3 roku psychologii, nie pracuję jeszcze zawodowo w tym charakterze, szukam swojego miejsca w rozległym wszechświecie psychologii i pracy z drugim człowiekiem a kurs ACT był dla mnie okazją do zapoznania się zarówno z teorią nurtu, praktycznymi ćwiczeniami proponowanymi przez prowadzącego, jak i przyglądania się doświadczonym kolegom podczas grupowych zadań. Po ukończeniu kursu nabyłam książki polecane przez prowadzącego, jestem w trakcie czytania i przyswajania dalszych informacji, w codziennym życiu widzę, że świadomie korzystam z kilku technik, dzięki kursowi zainteresowałam się też dość mocno mindfulness’em.

Warsztat online to świetna propozycja dla osób, które nie mogą uczestniczyć w regularnych kursach (ponieważ na przykład mieszkają w Holandii). Jestem bardzo zadowolona z uczestnictwa i zainteresowana innymi szkoleniami prowadzonymi przez naszego prowadzącego, kompetentnego, zorganizowanego, o rozległej wiedzy i doświadczeniu.

Szkolenie ACT jest szkoleniem na najwyższym standardzie. Rzetelnie zaplanowane i przemyślanie, materiały przygotowane i przysyłane na czas. Każda minuta szkolenia wykorzystana do pracy lub dyskusji bez lania wody. Bartosz jest młodym psychologiem, jednak zaskoczył mnie niesamowicie rozległą wiedzą psychologiczną. Każdemu polecam to szkolenie. Poza tym poznajemy interesujących ludzi. Dziękuję Bartosz za ten czas.

Bardzo odpowiadała mi forma online, byłam pod wrażeniem, jak sprawnie potrafi być to zorganizowane. Na warsztacie była zarówno teoria, praktyka, jak i przykłady. Bartosz Kleszcz bez nacisków, z akceptacją i zaangażowaniem prowadzi ten warsztat. 🙂 Polecam wszystkim, którzy chcą wzbogacić swój warsztat terapeutyczny i samego siebie.

Chciałam Ci pięknie podziękować za kurs ACT-u. Jestem bardzo zainspirowana do pogłębiania wiedzy w tym obszarze i wykorzystywania go na początku mojej praktyki.

Było to bardzo rzeczowe, profesjonalne i na wysokim poziomie szkolenie. Do tego niezwykle przyjazna atmosfera.

Zapis na szkolenie

Proszę o kontakt mailowy na bkleszcz.act@gmail.com lub przez formularz poniżej (mail obsługiwany jest przez sekretarkę).

Zapraszam także, by w razie pytań dzwonić +48 570 295 870.

Jeśli interesuje Cię kurs, ale nie pasuje termin, to proszę o kontakt – odezwę się przed ogłoszeniem następnej edycji.